Αν προσεγγίσουμε ετυμολογικά τη λέξη αναρχισμός, εύκολα διαπιστώνουμε ότι σχηματίζεται από το στερητικό α και τη λέξη αρχή= εξουσία. Αυτό σημαίνει ότι το κίνημα του αναρχισμού είναι εναντίον της ύπαρξης οποιασδήποτε μορφής εξουσίας. Με άλλα λόγια, οι αναρχικοί θέλουν να καταργηθεί το κράτος, γιατί, όπως ισχυρίζονται το κράτος περιορίζει την ελευθερία των ατόμων. Υποστηρίζουν ότι    «εκεί που υπάρχει εξουσία, δεν υπάρχει ελευθερία.»  Στόχος τους είναι να απαλλαγούν από τις κοινωνικές επινοήσεις, όπως είναι οι θεσμοί: κράτος, οικογένεια, χρήμα, κοινωνική θέση, εξουσία. Έτσι εξηγείται, γιατί οι αναρχικοί είναι γνωστοί και ως αντιεξουσιαστές. Επιθυμούν μια αταξική κοινωνία, όπου θα επικρατούν η εθελοντική συνεργασία, η αλληλεγγύη, η αυτοδιαχείριση, η κατάργηση ιδιωτικής ιδιοκτησίας, η ελεύθερα οργανωμένη κοινωνική ζωή     και  η συλλογική συγκρότηση αυτόνομων ατόμων.

Οι αναρχικοί απορρίπτουν όλες τις μορφές κοινοβουλευτικής πολιτικής δράσης και προσβλέπουν σε μία «κοινωνική επανάσταση»                                                                                                                                       (αναρχοκολεκτιβιστές / αναρχοκομμουνιστές), σε γενικές εργατικές απεργίες (αναρχοσυνδικαλιστές) ή σε μία καθολική «ανυπακοή των μαζών» (αναρχοατομικιστές), προκειμένου να επέλθει η αναρχία. Η χρήση αντικρατικής βίας, είτε κατά την «επαναστατική» αυτή διαδικασία είτε νωρίτερα υπό μορφή ακτιβισμού, από κάποιους αναρχικούς, απορρίπτεται ρητά ως εξουσιαστική πρακτική, ενώ από άλλους θεωρείται αναγκαία προκειμένου να εξασφαλιστεί η άμυνα των εξεγερμένων, η κινητοποίηση της κοινωνίας και η ήττα των δυνάμεων του κράτους.

Από αυτά που προηγήθηκαν, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι δεν υπάρχει ενιαία γραμμή στον αναρχισμό. Αυτό σημαίνει ότι παρατηρούνται διαχρονικά διάφοροι τύποι αναρχισμού. Αναφέρω ενδεικτικά: Αναρχοκολεκτιβισμός, Αναρχοκομμουνισμός, Αναρχοσυνδικαλισμός, Αναρχοχριστιανισμός,  Αναρχοκαπιταλισμός,

Αναρχοπρωτογονισμός (Πριμιτιβισμός), Πράσινος αναρχισμός, Μεταμοντέρνος αναρχισμός, Εξεγερσιακός αναρχισμός, Μεταριστερός αναρχισμός.

Όλοι αυτοί οι τύποι αναρχισμού έχουν επηρεαστεί από τη μαρξιστική θεωρία, αν και υπάρχει η διαφωνία στο ζήτημα του κράτους. Μερικοί αναρχικοί πρεσβεύουν την κατάργηση του κράτους, ενώ ο Μαρξ πρέσβευε την εγκαθίδρυση   προλεταριακού κράτους με τη χρήση βίας.

Εκείνο που βγαίνει ως ένα πρώτο  συμπέρασμα είναι ότι ο αναρχισμός έχει φυτρώσει στο μποστάνι του κομμουνισμού και από κει και πέρα διάφοροι διανοητές εκφράζουν  και διάφορες απόψεις γύρω από την έννοια και την πρακτική του αναρχισμού. Πάντως, το γεγονός και μόνο ότι υποστηρίχτηκαν διάφοροι τύποι του αναρχισμού καταδεικνύει την ανεπάρκεια, την αναποτελεσματικότητα και την ασάφειά του.

Οι πάσης φύσεως αναρχικοί,  αναρχοαυτόνομοι και αντιεξουσιαστές επιδιώκουν, από τη μια μεριά, να καταργήσουν την εξουσία του κράτους, τις διακρίσεις  και τη «βία» που ασκεί και όλες τις θεσμικές, κοινωνικές και οικονομικές επινοήσεις του καπιταλισμού και από την άλλη, οι ίδιοι ασκούν βία και προβαίνουν  σε μια σειρά από αντικοινωνικές ενέργειες. Θαυμάστε λογική και συνέπεια! Διατείνονται ότι δεν υπάρχει ελευθερία, όπου υπάρχει εξουσία, ενώ αυτοί στην πράξη ασκούν αυθαίρετα εξουσία προβαίνοντας σε παράνομες ενέργειες. Αυτό,  αποτελεί κατάφωρη αντίφαση και  καταδεικνύει περίτρανα ότι βρίσκονται στη σφαίρα της ασυνέπειας, του ιδεατού και του απραγματοποίητου.

      Γενικά, ο σκεπτόμενος πολίτης δεν μπορεί να κατανοήσει με όρους απλής λογικής και πολύ περισσότερο δεν μπορεί να δικαιολογήσει τις άνομες ενέργειες των αναρχικών, που έχουν γίνει πληγή για την κοινωνία και εμπόδιο στις ελευθερίες και στις δραστηριότητές της.

Η φύτρα του αναρχισμού, ο κομμουνισμός, αφού επιβλήθηκε με τη βία και εφαρμόστηκε στην πράξη, χρεοκόπησε πλήρως, επομένως και ο πολυδαίδαλος αναρχισμός, ως απότοκος του κομμουνισμού είναι αδύνατο  όχι μόνο να επιβληθεί, αλλά ούτε να προσφέρει κάτι καλό στην κοινωνία. Πετυχαίνει το αντίθετο και με τις πράξεις του αυτοαναιρείται  και αυτοακυρώνεται. Τα πράγματα είναι απλά, ή πιστεύεις στη δημοκρατία ή όχι. Αν ναι, έχεις υποχρέωση να υπακούεις, να τηρείς τους νόμους του κράτους και να συμμετέχεις στις εκλογικές διαδικασίες. Διαφορετικά, είσαι εναντίον της δημοκρατίας, εναντίον της προόδου, εναντίον της κοινωνίας και ευλογείς μία θεωρία βίας και επιστροφής στον πρωτογονισμό και στη ζούγκλα.  Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί δημοκρατικό ό,τι προέρχεται από τη βία και όχι από την ψήφο του λαού. Γι’ αυτό ό,τι επιβάλλεται με τη βία έχει μετρημένους οπαδούς και δεν μακροημερεύει.

Τέλος, επειδή προ πολλού ο άνθρωπος έχει εγκαταλείψει τον πλάνητα βίο και το τροφοσυλλεκτικό στάδιο, ο αναρχισμός είναι οπισθοδρόμηση και προσπαθεί να αλιεύσει οπαδούς με την συστηματική προπαγάνδα και την άνομη δράση. Όμως, οι πολλές συνιστώσες του αναρχισμού αποδεικνύουν περίτρανα ότι κινείται σε νεφελώδη θεωρητικά επίπεδα. Μ’ ένα λόγο, πολύ δύσκολα μπορεί να κατανοήσει κανείς τον αναρχισμό, γι’ αυτό για τους καλώς σκεπτόμενους πολίτες   είναι μια καθαρή ουτοπία.

Ο κοινωνικός οικολόγος Μάρεϊ Μπούκτσιν (1921-2006, Αμερικανός  σοσιαλιστής θεωρητικός, φιλόσοφος και συγγραφέας, οι ιδέες του οποίου κινούνται στον χώρο του αναρχισμού)  έχει χαρακτηρίσει τον νεότερο αναρχισμό μία ασταθή και αποτυχημένη σύνθεση αναρχοατομικισμού, μεταμοντερνισμού και κλασικού κοινωνικού αναρχισμού, η οποία γρήγορα καταλήγει ανώδυνη, αδρανοποιείται πολιτικά ή ενσωματώνεται στο κατεστημένο.

Έτερος θεωρητικός του αναρχισμού, ο Πιοτρ Κροπότκιν (1842-1921,  εξέχων Ρώσος αναρχικός και ένας από τους πρώτους θεωρητικούς του αναρχοκομμουνισμού,    έλεγε: «προτού βρεις αυτό που θα αντικαταστήσει μια κοινωνία, κάνοντάς την καλύτερη, μην την καταστρέφεις, υπάρχει ο κίνδυνος να φέρεις μία εξουσία χειρότερη από αυτή που ήδη υπάρχει». Τα σχόλια τα αφήνω στους αναγνώστες. 

Περισσότερα  στο επόμενο άρθρο, όπου θα παραθέσουμε τις απόψεις πρώην  αναρχικού.

[Πηγέςς: 1.Protagon.gr 2. Φερνάντο Πεσσόα, 1922,  «Ο Αναρχικός Τραπεζίτης», εκδ. ΜΙΝΩΑΣ Α.Ε.Ε. 2015  3 Βικιπαίδεια].

Κατασκευή: Diadiktuo.eu  | Φιλοξενία: E-base.gr