Οργανωτικός μεσαίωνας: μόνο στην Ελλάδα

κακοποιούνται στα σχολεία τα δωρεάν βιβλία και θάβονται

αδιάβαστα και αναξιολόγητα στις χωματερές

 

      Ο παιδαγωγός και συγγραφέας Κεν Ρόμπινσον σε ομιλία του με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Πώς να δραπετεύσουμε από την κοιλάδα του θανάτου της εκπαίδευσης» (https://www.youtube.com/watch?v=yG58ArElNpw) ασκώντας έντονη κριτική στο αμερικανικό Εκπαιδευτικό Σύστημα το παρομοιάζει με «Κοιλάδα του Θανάτου», επειδή θανατώνει τρεις βασικές παιδαγωγικές αρχές: ατομικότητα, ερευνητικότητα και δημιουργικότητα. Συγκριτικά, η ελληνική Εκπαίδευση είναι… αποτελεσματικότερη, αφού εκτός από την παιδαγωγική πληγώνει, απαξιώνει και τελικά θανατώνει το βιβλίο και τη βιβλιοθήκη, δηλαδή τον υλικό και πνευματικό πολιτισμό.

 

      Η αγάπη και ο σεβασμός ως ηθικές πνευματικές αξίες και πρακτικές για συγκεκριμένα πολιτιστικά αγαθά, όπως το βιβλίο και η βιβλιοθήκη, αλλά και για παιδαγωγικές ιδέες, όπως η βιβλιοφιλία, φιλομάθεια και φιλαναγνωσία αποτέλεσαν κινητήριους μοχλούς για την πνευματική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξή του ανθρώπου. Επίσης η μειωμένη παρουσία ή ακόμα χειρότερα η παντελής έλλειψή τους στην Εκπαίδευση και την Κοινωνία διαμορφώνουν και εμπεδώνουν νοσηρές νοοτροπίες, εφόσον  το βιβλίο από την αρχαιότητα, διαχρονικά και οικουμενικά, υπήρξε κορυφαίο τεχνολογικό επίτευγμα ως πνευματικό, παιδαγωγικό, πολιτισμικό, κοινωνικό και δημοκρατικό αγαθό. Δικαίως έχει χαρακτηριστεί ο «Παρθενώνας» του πολιτισμού. Αξίζει να επισημαίνεται, να αναγνωρίζεται ιστορικά και να τονίζεται η μεγάλη σημασία του ως διαχρονικού πολιτιστικού αγαθού, αλλά και χρήσιμου εργαλείου για τη γνώση και τη μάθηση, κάνοντας επίκληση στην ιστορική ομιλία του άλλοτε Γάλλου υπουργού Πολιτισμού Αντρέ Μαλρώ, το 1959, από τον λόφο της Πνύκας, ότι «ο Παρθενώνας είναι η αρχή, το λίκνο και η κοιτίδα του δυτικού πολιτισμού εν γένει». Είναι επομένως «ηλίου φαεινότερον» ότι η καθημερινή κακοποίηση του βιβλίου στα ελληνικά σχολεία,  αφενός ευτελίζει και υποβαθμίζει την Δωρεάν Παιδεία και τον πολιτισμό, αφετέρου εμφανίζει τον δείκτη ποιότητας της εκπαιδευτικής, κοινωνικής και πολιτικής ηθικής ευθύνης σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Αντίθετα, το πρώτο πράγμα που μαθαίνουν όλοι οι λαοί στο σχολείο είναι η αγάπη και ο σεβασμός για το βιβλίο. Όλοι, πλην Ελλήνων, με άμεση συνέπεια, εκτός από την δημόσια οικονομική σπατάλη, να εκδηλώνεται ένα τεράστιο έλλειμμα πολιτιστικής Αγωγής.

 

       Είναι ανάγκη λοιπόν να απαντηθούν από την ελληνική κοινωνία και την πολιτεία τα ακόλουθα ερωτήματα: Με ποιους τρόπους μπορεί να αντιμετωπιστεί στο ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα  το παιδαγωγικό, περιβαλλοντικό και πολιτιστικό  έλλειμμα Αγωγής βιβλιοφιλίας; Πώς μπορεί να εφαρμοστεί και στην ελληνική Εκπαίδευση η πολλαπλή ποιοτική χρήση και η πολυετής επαναχρησιμοποίηση των σχολικών εγχειριδίων, η παράταση ζωής στα σχολικά βιβλία, η οποία για τις άλλες χώρες, και όχι μόνο τις ανεπτυγμένες, είναι μέθοδος δεδομένη και αυτονόητη; Είναι δυνατό να αποδράσουν από την «Κοιλάδα του Θανάτου» του ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος τα σχολικά βιβλία σώα και αβλαβή και να μετασχηματιστούν σε σχολικές βιβλιοθήκες, ώστε να εφαρμόζονται στην πράξη οι παιδαγωγικές ιδέες της αναγνωστικής βιβλιοφιλίας, της ποιοτικής φιλομάθειας και της ερευνητικής φιλαναγνωσίας;

 

       Το εκπαιδευτικό πρόβλημα σε όλες τις χώρες είναι πολυπαραγοντικό, κοινωνικό, αναπτυξιακό, νοοτροπιακό, πολιτικό, οικονομικό, αλλά κυρίως διοικητικό και οργανωτικό. Δεν λύνεται με «έναν νόμο» ή δαπανώντας μόνο χρήματα. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα ο νόμος 1566/85 (άρθρο 2, παρ.7) προβλέπει την ποιοτική χρήση των σχολικών βιβλίων για παιδαγωγικούς και οικονομικούς λόγους, αλλά δεν εφαρμόζεται! Η Ελλάδα ξοδεύει περισσότερα χρήματα για την εκπαίδευση από τις περισσότερες χώρες και είναι μύθος ότι τα ελληνικά σχολεία έχουν πρόβλημα, μόνο επειδή το κράτος δεν επενδύει αρκετά χρήματα στην παιδεία.  Η μικρή Εσθονία δαπανά πολύ λιγότερα από την πλούσια Ελβετία, και τα πηγαίνει καλύτερα, και άλλωστε η χώρα μας δαπανά περισσότερα από άλλες χώρες που μας ξεπερνούν. Τα χρήματα δεν είναι ο καθοριστικός παράγοντας που επηρεάζει τις επιδόσεις των παιδιών. Το αξιοσημείωτο και πιο εξοργιστικό χαρακτηριστικό των ελληνικών σχολείων δεν είναι τόσο οι μικρές δαπάνες  και  οι ανεπαρκέστατες υποδομές, όσο η αναποτελεσματική Διοίκηση και Οργάνωση. Ειδικότερα ο τρόπος διαχείρισης των σχολικών βιβλίων και βιβλιοθηκών είναι σπάταλος, αποσπασματικός και αναχρονιστικός:   

      Πρώτον, αλόγιστη σπατάλη εκπαιδευτικών δαπανών ύψους 40 εκατ. Ευρώ ετησίως για την φωτοανατύπωση και διανομή παλαιών σχολικών βιβλίων μιας χρήσης, τα οποία έχουν συγγραφεί με γνώσεις και μεθόδους περασμένων δεκαετιών.

 

      Δεύτερον, αποσπασματική οικονομική διαχείριση μόνο των σχολικών βιβλίων και πλήρης αδιαφορία για τις αναγνωστικές βιβλιοθήκες, αν και το βιβλίο και η βιβλιοθήκη αποτελούν ουσιαστικά, όπως το δέντρο και το δάσος, τις δύο όψεις του ιδίου παιδαγωγικού νομίσματος. Τα σοβαρά προβλήματα που παρατηρούνται στην έλλειψη βασικής υποδομής των Σχολείων οφείλονται λοιπόν σε μεγάλο ποσοστό στον ανεπαρκή συντονισμό των αρμοδίων υπηρεσιών και την αποσπασματική σπάταλη διαχείριση.

 

      Τρίτον, διδάσκοντες και διδασκόμενοι στο ελληνικό σχολείο ακολουθώντας την αναγνωστική πρακτική κυρίως λογοτεχνικών βιβλίων σημειώνουν επάνω στα σχολικά εγχειρίδια. Η συνήθεια αυτή των παρασελίδιων σημειώσεων, σκέψεων, ερωτημάτων ή σχολίων του αναγνώστη πάνω στο περιθώριο, margin, των σελίδων ενός βιβλίου, γνωστή με τον όρο marginalia, αποτελεί βέβαια ένδειξη μιας στοχαστικής, πάντοτε ευκταίας, αργής, μοναχικής ανάγνωσης. Όμως στη σχολική συλλογική πράξη είναι αντιπαιδαγωγική και έχει εγκαταλειφθεί ως διδακτική και μαθησιακή μέθοδος, διότι έχει αποδειχθεί απολύτως ανορθολογική, πρόχειρη και καταστροφική για παιδαγωγικούς, οικονομικούς και διοικητικούς λόγους: το σχολικό βιβλίο αφενός είναι διδακτικό εγχειρίδιο(manual) και μαθησιακό εργαλείο, αφετέρου ο μαθητής δεν είναι ώριμος, αλλά μόνο μαθητευόμενος και «εν δυνάμει» αναγνώστης, «μαθαίνει πώς να μαθαίνει», μαθαίνει πώς να χειρίζεται συνδυαστικά και ερευνητικά όχι μόνο το σχολικό εγχειρίδιο, αλλά και άλλες σύγχρονες πηγές γνώσης.

 

     Τέταρτον, διανέμονται ως σχολικά βιβλία τετράδια εργασίας των Μαθητών καλλιεργώντας στην πράξη την σύγχυση των διαφορετικών ρόλων βιβλίου και τετραδίου με καταστροφικά αποτελέσματα για τα βιβλία.

 

     Πέμπτον, στα δημοκρατικά συστήματα Δωρεάν Εκπαίδευσης τα σχολικά εγχειρίδια είναι δημόσια κοινωνικά αγαθά και χορηγούνται δωρεάν για χρήση και όχι για κτήση. Με τον ετήσιο, εξαμηνιαίο ή/και καθημερινό, έξυπνο και ποιοτικό τρόπο δανεισμού επιτυγχάνεται η διοικητική πρόβλεψη οργάνωσης και λειτουργίας αναγνωστικής και δανειστικής βιβλιοθήκης, τουλάχιστον ανά πεντακόσιους μαθητές.

 

         Δεν είναι τυχαίο ότι τα σχολικά ήθη στην Ελλάδα κινούνται με όρους δεκαετιών του περασμένου 20ου αιώνα. Χρειάζεται επειγόντως (r)evolusion, διοικητική εξελικτική διαδικασία, απελευθέρωσης από χρόνιες συνήθειες, παρακμιακές έξεις που τις έκανε δεύτερη φύση η πνευματική και πολιτική αδράνεια. Η βιώσιμη ποιοτική χρήση των βιβλίων στο σχολείο, η πολλαπλή και πολυετής επαναχρησιμοποίησή τους  προσφέρει παράταση και ποιότητα ζωής όχι μόνο στα σχολικά βιβλία, αλλά και την κοινωνία συνολικܞ βιώνοντας  οι μαθητές έμπρακτα στο σχολείο τις ανθρωπιστικές και δημοκρατικές  αξίες, η κοινωνία και η οικονομία οδηγούνται ακόμη πλησιέστερα προς την ευρωπαϊκή κανονικότητα. Η Εκπαιδευτική Πολιτική πρέπει να στηρίζεται στη Λογική, και όχι να πηγάζει μόνο από το θυμικό, να εφαρμόζει στην πράξη την σύγχρονη νομοθεσία, να αντιμετωπίζει σθεναρά και με επιχειρήματα τη δημαγωγία και χίλια άλλα προσκόμματα, τα οποία προβάλλουν όσοι αντιδρούν στον προοδευτικό εκπαιδευτικό εκσυγχρονισμό. Πραγματικά, ορισμένοι αντιδραστικοί εκπαιδευτικοί  κύκλοι με ιδεοληπτικές αγκυλώσεις και παρωχημένες απόψεις καλλιεργούν στην κοινωνία την δημαγωγική συνωμοσιολογία, ότι δήθεν η επιστροφή των σχολικών βιβλίων για νέα ποιοτική χρήση υπονομεύει και υποβαθμίζει τον θεσμό της Δωρεάν Παιδείας. Όπως αποδεικνύεται όμως και από την πειραματική εφαρμογή της έξυπνης μεθόδου ποιοτικής ανακύκλωσης σε ελληνικά σχολεία, όπως το 65ο Γυμνάσιο Αθηνών, αλλά και από την διεθνή εμπειρία, η Δωρεάν Εκπαίδευση με αυτήν την παιδαγωγική και διοικητική καινοτομία υποστηρίζεται, εκσυγχρονίζεται και ποιοτικά αναβαθμίζεται.

 

        Η χρηστή διαχείριση και η ποιοτική χρήση των σχολικών βιβλίων και βιβλιοθηκών θα δώσει τέλος στον διοικητικό και  οργανωτικό μεσαίωνα της ελληνικής εκπαίδευσης, ο οποίος  μετατρέπει την Εκπαίδευση σε άνυδρη και γι αυτό  έρημη κοιλάδα θανάτου, στην οποία δεν  φυτρώνει τίποτε δημιουργικό. Ο σχολικός θάνατος των βιβλίων, η μαζική και συστημική εκπαιδευτική βιβλιοκτονία, διαμορφώνει αντιπαιδαγωγική και σπάταλη σχολική νοοτροπία, απομακρύνει τους  μελλοντικούς πολίτες από τις αναγνωστικές βιβλιοθήκες και θανατώνει τόσο τις υλικές όσο και τις πνευματικές αξίες του πολιτισμού. «Η βιβλιοφιλία είναι πολιτισμός»!

 

 

Το ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστηµα με άσκοπη διαχείριση

 και σπάταλη νοοτροπία δεν εφαρμόζει στην πράξη την σύγχρονη νομοθεσία με συνέπεια να απαξιώνει και να θανατώνει τα σχολικά βιβλία, τις βιβλιοθήκες, το περιβάλλον και  τον πολιτισμό

Κατασκευή: Diadiktuo.eu  | Φιλοξενία: E-base.gr