«Μελέτη το παν»: Πώς υποστηρίζεται και ενισχύεται

αποτελεσματικά το δικαίωμα όλων των πολιτών στην ανάγνωση

 και την ποιότητα ζωής;

 

       Ένα από τα Δελφικά Παραγγέλματα ή Πυθίας Γράμματα, εγχάρακτα στον πρόναο του Απόλλωνα στους Δελφούς, είναι και η προτροπή «μελέτη το παν», η μελέτη είναι τα πάντα. Και μελέτη σημαίνει, ανάγνωση (reading), διάβασμα για κατανόηση και μάθηση, σπουδή, ατομική ή συλλογική, στο μελετητήριο, αναγνωστήριο, σπουδαστήριο, μελέτη στη βιβλιοθήκη. Η ίδια η καλλιέργεια του ανθρωπίνου πνεύματος δεν είναι τίποτε άλλο παρά συνεχής μελέτη, «μελέτη το παν». Στην ιδέα της μελέτης, της διαρκούς έρευνας και της συστηματικής αναζήτησης, του αέναου στοχασμού και του δημιουργικού αναστοχασμού στηρίζεται ολόκληρος ο πολιτισμός.

 

         Βασικό εργαλείο για τη μελέτη αποτέλεσε διαχρονικά το βιβλίο, το οποίο είναι κο­ρυ­φαίο επί­τευγ­μα του αν­θρώ­που, επίτευγμα πολλαπλό: πνευματικό, τε­χνο­λο­γι­κό, οικονομικό, πολιτιστικό. Σταδιακά διαμορφώθηκαν οι ιδέες της βιβλιοθήκης και του σχολείου και εξελίχθηκαν σε βασικούς προοδευτικούς θεσμούς εξανθρωπισμού και κοινωνικοποίησης του ανθρώπου. Για τη στερέωση της γνώσης και του πολιτισμού, διδάσκοντας και μαθαίνοντας,  η μελετηρή,  βιβλιόφιλη, φιλομαθής, αγωγή και εκπαίδευση των νέων έγινε συστημική, οργανώθηκε σε Εκπαιδευτικό Σύστημα. Για την πνευματική καλλιέργεια του ανθρώπου είναι ιδιαίτερα σημαντική και η ανάπτυξη κριτηρίων  «μελέτης των σπουδαίων», όπως υποστήριζε με έμφαση ο Σόλων, όλων εκείνων των στοιχείων που διαμορφώνουν στις κοινωνίες μέλλον ελπιδοφόρο και αναπτύσσουν πολλαπλασιαστικά τον στοχασμό και αναστοχασμό του πνεύματος βελτιώνοντας ταυτόχρονα και την ποιότητα ζωής. Η μελέτη λοιπόν των βιβλίων είναι πνευματική και ψυχική ανάγκη, γι αυτό και πρέπει να  στηρίζεται και να ενισχύεται ενεργά το δικαίωμα όλων των πολιτών στην ανάγνωση και μελέτη στη δημόσια βιβλιοθήκη με πολιτικές πρωτοβουλίες σχολικής βιβλιοφιλίας και κοινωνικής φιλαναγνωσίας. Το δικαίωμα όλων των πολιτών στην ανάγνωση και την ποιότητα ζωής είναι μια μάχη που μαίνεται σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο. Για την ολοκλήρωση του ανθρώπου, για την κοινωνική και επιστημονική του ανέλιξη, για την κοινωνικοποίησή του, για τον εσωτερικό του στοχασμό και αναστοχασμό, για τη σχέση του με τον εαυτό του και με τους άλλους, ο ρόλος της ανάγνωσης  αποδεικνύεται καταλυτικός.

 

      Αφορμή για τις σκέψεις αυτές αποτέλεσαν αφενός η κατάταξη της Ελληνικής εκπαίδευσης στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης, όπως δείχνουν τα αποτελέσματα του διαγωνισμού PISA το2018, και αφετέρου το «ατυχές περιστατικό της απόρριψης και ταφής» δέκα(10) τόνων βιβλίων σε χωματερή του Δήμου Φιλιατών Θεσπρωτίας. Είναι κατάλληλη η χρονική στιγμή για την διεξοδική ανάλυση αυτών των γεγονότων και την ανάληψη των πρωτοβουλιών που θα βελτιώσουν το εκπαιδευτικό σύστημα. Ήδη έχουν αποφοιτήσει γενιές μαθητών και δασκάλων, αλλά και πολιτικών, οι οποίοι όχι μόνο δεν γνωρίζουν πραγματικά τι σημαίνει μελέτη, ανάγνωση, διάβασμα και σπουδή στη βιβλιοθήκη για πληρέστερη γνώση, κατανόηση  και μάθηση, αλλά και έχουν διαπαιδαγωγηθεί με το σκίσιμό ή/και κάψιμο των σχολικών βιβλίων. Τα σχολικά βιβλιοσκουπίδια ακυρώνουν στην πράξη όλες τις θεωρητικές οικολογικές και παιδαγωγικές διδαχές, αλλά και αποτελούν ένα τεράστιο οικονομικό, οικολογικό και πολιτιστικό έγκλημα, ατομικό και συλλογικό, συνεχώς επαναλαμβανόμενο κάθε χρόνο. Αξίζει να προβληματίσει η περιγραφή του Νίκου Ξυδάκη: «Γιατί καίτε αυτά τα βιβλία»; (http://xydakis.gr, May 15, 2009): «Γιατί οι μαθητές καταστρέφουν τα σχολικά βιβλία στο τέλος της χρονιάς; Ολοι σκίσαμε ή κάψαμε τα βιβλία με την κουκουβάγια του ΟΕΔΒ, καθώς το καλοκαίρι υποσχόταν βόλτες, μπάνια και χασίματα. Μου φαίνεται όμως ότι τώρα, το δύσθυμο δικτυωμένο 2009, οι έφηβοι έχουν κι άλλους λόγους να καταστρέψουν τα βιβλία τους, ισχυρότερους ακόμη και από το καλοκαίρι της ελευθερίας. Τον εξής ένα: αυτά τα βιβλία, έτσι που είναι, σε αυτό το αποκαρδιωτικό σύστημα, δεν έχουν τίποτε να διδάξουν. Μόνο περιφρόνηση μπορούν να προκαλέσουν…».  Η  απέχθεια για το βιβλίο στο ελληνικό σχολείο οδηγεί νομοτελειακά στην τυραννία της αμάθειας και την «βιβλιοκαλλιέργεια» της χωματερής.

 

        Η λέξη και το νόημα της καλλιέργειας, όπως είναι γνωστό,  χρησιμοποιείται κυριολεκτικά στην αγροτικά ζωή και μεταφορικά. Σημαίνει  φροντίδα, ενδιαφέρον για τη σπορά, την ανάπτυξη και την πρόοδο κάποιου πράγματος, για παράδειγμα, ανθοκαλλιέργεια, αμπελοκαλλιέργεια, ιχθυοκαλλιέργεια αλλά και καλλιέργεια του πνεύματος, παιδεία, κουλτούρα (<λατινική cultura<colo: καλλιεργώ). Δηλώνει επίσης την ενθάρρυνση και υποστήριξη ανάπτυξης μιας ικανότητας, δεξιότητας, πρακτικής αξίας, ώστε να καλλιεργηθεί και να διαμορφωθεί ο χαρακτήρας ενός ανθρώπου. Οι Αγρότες βέβαια γνωρίζουν καλά τους τρόπους καλλιέργειας των σπόρων και των φυτών. Στην περίπτωση της αγωγής και εκπαίδευσης τα πράγματα είναι διαφορετικά. Όταν «σπέρνεις» βιβλία στη χωματερή, ασφαλώς δεν περιμένεις να… φυτρώσουν οι καλλιεργημένοι άνθρωποι, με γενική μόρφωση, καλή αγωγή και αναπτυγμένη καλαισθησία.

 

       Εκπαίδευση, παιδεία και πολιτισμός, ειδικότερα η καλλιέργεια της αγάπης για το βιβλίο και το διάβασμα, αποτελούν κεντρικούς άξονες της εκπαιδευτικής και πολιτιστικής πολιτικής στους Δήμους και τις Περιφέρειες; Στην ελληνική πραγματικότητα όλα τα βιβλία ανεξαιρέτως και οι Βιβλιοθήκες, ως σχολικοί και δημοτικοί πολιτιστικοί βιβλιοχώροι, απαξιώνονται στο πλαίσιο μιας σύνθετης εκπαιδευτικής και  κοινωνικοπολιτικής διαδικασίας έκπτωσης και παρακμής. Δυστυχώς η βιβλιοχωματερή στον Δήμο Φιλιατών δεν είναι η εξαίρεση, αλλά ο κανόνας της σχολικής βιβλιοεχθρικής συμπεριφοράς στην Εκπαίδευση. Δικαιολογημένα μπορεί να αναρωτηθεί κανείς τί ακριβώς έχουν στο μυαλό τους για την έννοια των όρων «βιβλίο», «βιβλιοθήκη», «πολιτισμός», οι  Βουλευτές, Περιφερειάρχες, Δήμαρχοι, Αντιδήμαρχοι, γενικότερα η πολιτική διοικητική νομενκλατούρα. Γνωρίζουν ότι βιβλιοθήκη δεν είναι μόνο το έπιπλο ή το βουλευτικό επίδομα(880€), αλλά και ο αναγνωστικός πολυχώρος πολιτιστικών δράσεων; Η χώρα είναι όμηρος τυραννικής αμάθειας;

 

       Ο τρόπος με τον οποίο οι αρμόδιοι αντιμετώπισαν  επί δωδεκαετία την  δωρεά βιβλίων και την «βιβλιοκαλλιέργεια» στην χωματερή είναι άκρως διαφωτιστικός:

     1.Στις 10 Ιανουαρίου 1976 εγκαινιάστηκε η Δημοτική Βιβλιοθήκη στον Δήμο Φιλιατών, που δημιούργησε ο Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη με την παρουσία των εκπροσώπων του Αντώνη Σαμαράκη και Αδαμαντίου Πεπελάση.

 

     2.Διορίστηκε Βιβλιοθηκονόμος, η οποία στη συνέχεια αποσπάστηκε στα κεντρικά γραφεία του Δήμου, με άμεση συνέπεια το ουσιαστικό κλείσιμο της Βιβλιοθήκης. Διότι όπως η Εκκλησία, το Σχολείο, η Τράπεζα, χρειάζονται αρμόδιο λειτουργό, το ίδιο και η Βιβλιοθήκη θέλει τον λειτουργό της.

 

     3.Πριν από δώδεκα(12) χρόνια περίπου(2007), ο εκδοτικός Οργανισμός «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ», δώρισε στη Βιβλιοθήκη τόμους βιβλίων βάρους δέκα(10) τόνων περίπου, τα οποία παρέμειναν αχρησιμοποίητα σε δημοτική βιβλιοαποθήκη, ανάλογη με τις σχολικές βιβλιοαποθήκες.

 

    4. Ο Αντιδήμαρχος πολιτισμού στο πλαίσιο του καθαρισμού της αποθήκης πέταξε τα βιβλία στη χωματερή και μετά από τις διαμαρτυρίες τα … έθαψε με το σκαπτικό μηχάνημα του Δήμου. Και ευτυχώς(!), γιατί με μια ανεμοθύελλα οι «ελεύθερες» σελίδες των βιβλίων θα έφταναν μέχρι την …Πρέβεζα.

 

     5.Ακολούθησε στα τέλη Σεπτεμβρίου έκτακτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, όπου συζητήθηκε το θέμα και μετά από έντονες συζητήσεις εκδόθηκε ψήφισμα: «Το Δημοτικό Συμβούλιο Φιλιατών, εκφράζει τη λύπη του και καταδικάζει απερίφραστα, το ατυχές περιστατικό… Αποφάσισε να δρομολογηθούν άμεσα οι ενέργειες πρόσληψης του αναγκαίου, για τη λειτουργία της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, προσωπικού».

 

     6. Έντεκα(11) βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσαν Ερώτηση στη Βουλή προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Προστασίας του Πολίτη.

Ζητούν απαντήσεις από τους συναρμόδιους Υπουργούς για το ποιος ευθύνεται, ότι τα βιβλία ήταν στοιβαγμένα και πεταμένα επί πολλά χρόνια στην υγρασία και στα νερά αποθήκης του Δήμου. Και τέλος ερωτούν «σε τι ενέργειες θα προβεί το Υπουργείο Εσωτερικών για την απόδοση ευθυνών για την πολύχρονη απαξίωση και τελικά απόρριψη των βιβλίων»; Μοναδική αγωνία και έγνοια, εάν η χωματερή ήταν παράνομη ή νόμιμη. Κανένα ενδιαφέρον και καμιά πρωτοβουλία για την οργάνωση και  λειτουργία της Δημοτικής Βιβλιοθήκης!

    7.Η Περιφέρεια Θεσπρωτίας «μετά από αυτοψία στον χώρο εναπόθεσης και καταστροφής των βιβλίων» επέβαλε πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ στον Δήμο, δηλαδή στους Δημότες(!), επειδή η χωματερή ήταν… παράνομη! Όμως, με τα χρήματα του προστίμου, το οποίο θα πληρώσουν οι δημότες, είναι δυνατόν να καλυφθεί η ετήσια μισθοδοσία του Βιβλιοθηκονόμου, αρμόδιου για τη λειτουργία του Δημοτικού πολιτιστικού βιβλιοχώρου.

 

     Είναι αυτονόητο, και οι σύγχρονες έρευνες το έχουν αποδείξει, ότι η αναγνωστική ικανότητα στον άνθρωπο δεν είναι δεδομένη μέσα από κάποιον γενετικό κώδικα, όπως η όραση ή η γλώσσα. Για την ανάπτυξή της χρειάζεται ευνοϊκό σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον. Η επίδραση των συνθηκών του συγκεκριμένου περιβάλλοντος είναι καταλυτική. Και για το δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης σε αναγνωστικό και μορφωσιογόνο περιβάλλον η μάχη είναι σε διαρκή και συνεχή εξέλιξη. Όσο οι πολίτες παραμένουν απαθείς και ανοργάνωτοι, η Δημοτική Βιβλιοθήκη θα μένει κλειστή. Στις κοι­νω­νί­ες οι πιο ση­μα­ντι­κοί από τους εχθρούς του βιβλίου και της βιβλιοθήκης, οι οποίοι κυριολεκτικά   ληστεύουν χρόνο, χρήμα και πολιτισμό από τους πολίτες και το αναγνωστικό κοινό, εί­ναι η άγνοια και η αδια­φο­ρία. Και βέβαια χωρίς κοινωνίες ενεργών πολιτών, οι Δήμοι, η Χώρα, καταδικάζονται σε μία κρατικοδίαιτη, μίζερη και καχεκτική, πορεία. Και εκ των πραγμάτων η έλλειψη σχολικής και κοινωνικής βιβλιοφιλίας ασφαλώς δεν συμβάλλει, ούτε μπορεί να λειτουργήσει θετικά, ως άσκηση εθνικής αυτογνωσίας με την ευκαιρία και του επετειακού εορτασμού των 200 ετών από την εθνικής παλιγγενεσία του ̕ 21.  

 

     Τα διαχρονικά ελλείμματα των φιλαναγνωστικών πολιτικών που διαπιστώνονται στην Ελλάδα τόσο στην Κεντρική, Περιφερειακή και την Τοπική Διοίκηση, όσο και στο στενότερο περιβάλλον της Εκπαίδευσης, απαιτούν επιτακτικά πρωτοβουλίες για εθνική φιλαναγνωστική εκπαιδευτική και πολιτιστική πολιτική. Οι Δημοτικές Βιβλιοθήκες, η οργάνωση και λειτουργία των οποίων ανήκει στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Εσωτερικών, λειτουργώντας συνεργατικά και συμπληρωματικά με τις Σχολικές Βιβλιοθήκες, με την παραγωγή νέας γνώσης αποτελούν εμβληματικά έργα για την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη των Δήμων στέλνοντας ταυτόχρονα ένα πολύ θετικό μήνυμα τόσο για τις τοπικές οικονομίες, όσο και για τις προοπτικές ανάπτυξης στην Ελλάδα με στόχο εκτός των άλλων εισαγωγές αντί για εξαγωγές φοιτητών.

 

Στην ελληνική πραγματικότητα

όλα τα βιβλία ανεξαιρέτως και οι Βιβλιοθήκες,

ως σχολικοί ή/και δημοτικοί πολιτιστικοί βιβλιοχώροι,

απαξιώνονται, στο πλαίσιο μιας σύνθετης εκπαιδευτικής

και κοινωνικοπολιτικής διαδικασίας

έκπτωσης και παρακμής

Κατασκευή: Diadiktuo.eu  | Φιλοξενία: E-base.gr