Γιώργος Μαστορίδης

Η ποιητική συλλογή «ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΕΤΟΙΜΟΡΡΟΠΟΝ», Θεσσαλονίκη 2015, της Βασιλικής Β. Παππά αποτελεί ένα προσκλητήριο για αντίσταση στην κοινωνική δικαίωση της υποκρισίας και της πολιτική παλιανθρωπιάς, αντίσταση στους «συνωμότες της μετριότητας» και της παρακμής, αντίσταση στο ετοιμόρροπο κοινωνικοπολιτικό σύστημα, το οποίο στηρίζεται σε πήλινα πόδια, στο ψέμα και την υποκρισία! Είναι ποιητική έκκληση για πνευματική εγρήγορση και αγωνιστική συνεργασία να χτιστεί με θάρρος, αλήθεια και ευθύνη, στέρεο και σταθερό ανάχωμα στον παρακμιακό κατήφορο, ο οποίος δεν οφείλεται μόνο στην οικονομική δυσπραγία, αλλά κυρίως στην ηθική και πολιτική έκπτωση, την διάχυτη ιησουΐτικη υποκρισία.

 

Στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του ατόμου συμβάλλουν ουσιαστικά δύο σημαντικοί παράγοντες, η ψυχοσύνθεση του ατόμου, τα γονίδια, και το κοινωνικό περιβάλλον. Ο ατομικός χαρακτήρας διαμορφώνεται σε μεγάλο ποσοστό, ίσως το μεγαλύτερο, από την επίδραση των προτύπων, τα οποία οι κατεστημένες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες προωθούν και επιβάλλουν. Η διαπίστωση του Νίτσε για την σημασία της εσωτερικής δύναμης και του εξωτερικού περιβάλλοντος είναι διαφωτιστική: «Όσο μεγαλύτερη είναι η ουσία της πραγματικότητας και η ψυχική δύναμη του ανθρώπου, τόσο περισσότερο αναπηδά από μέσα προς τα έξω η φυσιογνωμία του. Όταν είναι μικρή η δημιουργική δύναμη, η προσωπικότητα διαπλάθεται από τα έξω προς τα μέσα».

 

Η ποιήτρια στη σελ. 50, στο ποίημα Untitled (δικός μου τίτλος η προτροπή του Καντ «Τόλμα να σκέφτεσαι»), διαπιστώνει και παροτρύνει σε προσωπική αντίσταση: «Προσποιείσαι, για να αρέσεις/ στους συνωμότες της μετριότητας./ Πέτα τα ψέματα…/Και αντέταξε Σκέψη, οξύνοια, ταλέντο./ Γίνε ηρωΐδα της προσωπικής σου ιστορίας./ Αν δεν μπορείς ν’ αλλάξεις τον κόσμο/ Κοίτα να μην σ’ αλλάξει αυτός…». Όταν ένα άτομο ή κοινωνική ομάδα εξαπατούν συνειδητά και κοροϊδεύουν ξεδιάντροπα τους πολίτες, δεν είναι κίνητρο να αντιδράσεις με τον ίδιο τρόπο, είναι κίνητρο αντίστασης και δημιουργικής κινητοποίησης για το ξεσκέπασμα των αληθινών προθέσεων και των συνεπειών τους.

 

Στο ποίημα «Αδιαπραγμάτευτος», σελ.42 της ποιητική συλλογής, στηλιτεύονται αφενός ο φαρισαϊσμός και αφετέρου η παθητικοποίηση και ο εφησυχασμός: «Διψάς για κοινωνική δικαιοσύνη,,,/ Στηλιτεύεις τα κακώς κείμενα./ Ταράζεις τον εφησυχασμό μας…/ Μια μέρα είπες: Δεν είναι έντιμο να/ λουφάζεις… Γι’ αυτό ξεχωρίζεις, μέσα από τα πλήθη/ Αμέριμνων γλεντοκόπων». Διαμορφωτής λοιπόν της προσωπικότητας του ατόμου και ευρύτερα του κοινωνικού συνόλου μπορεί και πρέπει να είναι η δημιουργική δύναμη της ατομικής και συλλογικής σκέψης και δράσης. Όταν η υποκρισία είναι ο μόνος αγώνας που δικαιώνεται, η αμεριμνησία και η αδιαφορία συνιστούν υποβιβασμό της ανθρώπινης αξίας. Κοινωνία και η πολιτεία κινδυνεύουν με κατάρρευση, όταν επιβραβεύουν και καταξιώνουν αριβίστες και ψευδολόγους, «μια ζωή μέσα στο ψέμα», σαν τον Λαυρέντη του Μανόλη Αναγνωστάκη στο γνωστό ποίημα «Επιτύμβιον». Η ποιήτρια κρούει την καμπάνα του κινδύνου της κατάρρευσης και ταυτόχρονα σηματοδοτεί τον αδιαπραγμάτευτο αγώνα κατά του αριβισμού, του φαρισαϊσμού και της κοινωνικοπολιτικής αδικίας. Κυριολεκτικά ζωγραφίζει με λέξεις τους ρυθμούς και τους παλμούς μιας ευαίσθητης καρδιάς και εκφράζει την αγωνία για κοινωνική αρμονία, πολιτική ευρυθμία και οικονομική ευρωστία.

 

Το ποιητικό έργο είναι δίγλωσσο, στα Ελληνικά και στα Γαλλικά, μεταφρασμένο από την Αγλαΐα Χασκοπούλου. Στον Πρόλογο, ο Christophe Le Rigoleur, Γενικός Πρόξενος της Γαλλίας, Διευθυντής Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης σημειώνει: «Προσωπικά είμαι συγκινημένος με την ανάγνωση των κειμένων στα ελληνικά και στα γαλλικά…Δεν μπορώ παρά να ευχαριστήσω γι’ αυτό το υπέροχο δώρο στη γαλλοφωνία (francophonie) και στην ομορφιά των δύο γλωσσών μας, της γαλλικής και της ελληνικής».

 

Τα ποιήματα της Βασιλικής Β. Παππά ως προς τη μορφή είναι γραμμένα σε ελεύθερο στίχο, πεζολογικά, με άνισο αριθμό συλλαβών. Ως προς το περιεχόμενο είναι υπαρξιακά με έντονη κοινωνική διάσταση. Ο διάχυτος λυρισμός τους και η εύστοχη γλωσσική διατύπωση δημιουργούν  μια συμπαντική ποιητική ατμόσφαιρα. Η αξία τους έγκειται στην εξωτερίκευση ενός βαθύτερου εσωτερικού κόσμου και την κοινωνική μετατροπή του σε στάση ζωής. Η ελλειπτική γραφή αφήνει και στον αναγνώστη περιθώρια διατύπωσης προσωπικών προβληματισμών. Τα μηνύματα, οι ιδέες και οι σκέψεις αποσκοπούν στην ενδυνάμωση των ανθρώπινων αξιών, ώστε να επικρατήσει ο ανθρωπισμός σε όλες του τις εκφάνσεις. Με ατομική και συλλογική προσπάθεια να αποκτήσουν κύρος και σταθερή αξία οι κοινωνικοί και δημοκρατικοί θεσμοί.

 

Η έννοια της αντίστασης, ο αντιστασιακός αγώνας, στη χώρα μας έχει περισσότερο πολεμικό χαρακτήρα και λιγότερο ειρηνικό, ηθικό και κοινωνικοπολιτικό, περιεχόμενο. Η Βασιλική Β. Παππά με τα ποιήματα της ποιητικής συλλογής «ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΕΤΟΙΜΟΡΡΟΠΟΝ» ενδυναμώνει και καταξιώνει την ειρηνική κοινωνική Αντίσταση.

 

Δεν περιορίζεται στην επισήμανση του κινδύνου, ότι τα θεμέλια της κοινωνίας και της πολιτείας υποσκάπτονται και τρίζουν από τον χρόνιο αριβισμό, τον αμοραλισμό και τον τυχοδιωκτισμό των «Λαυρέντηδων», αλλά προτείνει και τη λύση: Αντισταθείτε στον εφησυχασμό και την αμεριμνησία με το μοιρολατρικό ανασήκωμα των ώμων, «δεν βαριέσαι, τίποτε δεν αλλάζει». Γρηγορείτε, συνεργασθείτε και αγωνισθείτε για την αλλαγή της κοινωνίας, της πολιτείας και της οικονομίας προς το καλύτερο!

14/1/16

 

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr