ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Γιώργος Κ. Καπρινιώτης

Επίτιμος Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων

   Ζούμε σ’  ένα κόσμο όπου η έκπτωση και η ανατροπή των αξιών  είναι εμφανείς, η οικονομική και η ηθική κρίση παρατείνονται, τα ισοδύναμα συνεχώς αναζητούνται, η πολιτική απαξιώνεται, η κοινωνία υποφέρει και η παιδεία νοσεί. Στον ίδιο κόσμο τα ΜΜΕ, και κυρίως η τηλεόραση, δεσμεύουν το πνεύμα και την κοινωνία, εγκλωβίζουν  σκέψεις και συνειδήσεις και  κάνουν τον άνθρωπο εξαρτημένο και υποχείριό τους.

    Το βιβλίο είναι ένα ταξίδι της σκέψης στο χρόνο. Αλλά ταυτόχρονα, ένα βιβλίο δίνει τη δυνατότητα στον αναγνώστη να σκεφθεί, να μάθει, να κρίνει, να προβληματιστεί και έτσι να αποκομίσει πολλαπλά οφέλη. Ο Βρετανός πολιτικός και φιλόσοφος Burke τόνισε ότι, το να διαβάζεις χωρίς να στοχάζεσαι, είναι σαν να τρως, χωρίς να χωνεύεις. Και ο Γάλλος εγκυκλοπαιδιστής Ντιντερό συνεπικουρεί λέγοντας: Οι άνθρωποι σταματάνε να σκέφτονται, όταν σταματάνε να διαβάζουν.

   Η αλληλεξάρτηση παιδείας και κοινωνίας διακρίνεται εντονότερα στην κοινή παθογένεια του πνευματικού και του κοινωνικοπολιτικού παραλογισμού της παραπαιδείας, της παραοικονομίας, της παραπολιτικής των καταλήψεων κ.α. Παιδεία και κοινωνία συνδέονται τόσο αξεδιάλυτα, όσο η ψυχή με το σώμα και η ύλη με το πνεύμα. Η άρρωστη παιδεία εξασθενεί το κοινωνικό σώμα και αντιστρόφως. Απαιτούνται λοιπόν νέα παιδεία, νέα νοοτροπία, νέα κοινωνία και πολιτεία.

     Σε μια τέτοια κατάσταση, που  φαίνεται να πορευόμαστε χωρίς πυξίδα και χωρίς προοπτική, το «δράξασθε παιδείας» του Κοραή είναι πολύ επίκαιρο και το βιβλίο  του Γιώργου Μαστορίδη με τίτλο «ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» έρχεται να αναταράξει τα λιμνάζοντα ύδατα, να προβληματίσει και να δώσει  μια άλλη προοπτική, μέσα από συγκεκριμένες προτάσεις και σκέψεις, που αφορούν την παιδεία, την εκπαίδευση, την κοινωνία, το  σχολικό βιβλίο, τις βιβλιοθήκες, τον επαγγελματισμό, την περιβαλλοντική αγωγή, την πολιτική, τη διοίκηση και τον συνδικαλισμό.

   Το βιβλίο αποτελεί καρπό πολύχρονης και πολύμοχθης   προσπάθειας αλλά και εφαρμογής στη σχολική πράξη - αναφορικά με το σχολικό βιβλίο, κυρίως, και τις βιβλιοθήκες.  Στο Α΄ μέρος βιβλίου έχουμε  δοκίμια που διερευνούν τη διαλεκτική σχέση της παιδείας με τη σύγχρονη κοινωνία και τις απόψεις ορισμένων παιδαγωγών. Στο Β΄μέρος περιλαμβάνονται άρθρα, πληροφορίες για το δημοκρατικό αγώνα «Βιβλιοφιλία και Οικολογία» και το ιστορικό της εφαρμοσμένης βιβλιοφιλικής αγωγής και της διαμόρφωσης περιβαλλοντικής συνείδησης στο 65ο Γυμνάσιο Αθηνών [600 σελίδες είναι καταχωρημένες στα σχολικά περιοδικά ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ (20 τεύχη) και ΠΥΞΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ (11 τεύχη)].

  Πρώτιστο βήμα στη νέα ψηφιακή εποχή της ευρωπαϊκής ενοποίησης  είναι να συμβαδίσει η νέα τεχνολογική πρόοδος με την πνευματική ανάπτυξη. Η σύγκριση και η αντίθεση του τρακτέρ με το άροτρο μας θυμίζει, αναφέρει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας, την αντίθεση μεταξύ σχολικού μαυροπίνακα και του διαδικτύου. Χρειάζεται ενσωμάτωση της τεχνολογίας προς όφελος του ατόμου. 500.000 Ινδοί αποκτούν κάθε χρόνο το πτυχίο τους από τηλε-πανεπιστήμια, χωρίς να ξοδέψουν ρουπία.

   Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ του Βιβλίου περιλαμβάνονται άρθρα και απόψεις διαφόρων πνευματικών και πολιτικών προσωπικοτήτων, όπως του Γ. Μαύρου,  Δημ. Αντωνακάκη,  Βασίλη. Φίλια,  Paolo Coelio, Αδ.Πεπελάση, Παντελή Μπουκάλα, ΓιώργουΜπαμπινιώτη κ.α. που έχουν δημοσιευτεί, κατά καιρούς σε εφημερίδες, όπως το ΒΗΜΑ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Η ΑΥΓΗ, ΤΑ ΝΕΑ, Η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ  και περιοδικά, όπως ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ, ΔΕΛΤΙΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ. Οι απόψεις αυτές αφενός ενισχύουν τους προβληματισμούς του συγγραφέα και αφετέρου τεκμηριώνουν τις λύσεις και μεταρρυθμίσεις που προτείνει σε πολλά εκπαιδευτικά, κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα.

    

   Το βιβλίο ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ δίνει πολλά ερεθίσματα για στοχασμό και προβληματισμό, γιατί, πέρα από την πολύχρονη αναζήτηση, είναι βγαλμένο από τη σχολική πράξη και από την εμπειρία της ζωής του. Επιβεβαιώνεται αυτό που υποστήριξε ο Άγγλος συγγραφέας Σάμιουελ Τζόνσον(18ος αι.): «Τα βιβλία, χωρίς την εμπειρία της ζωής, είναι άχρηστα, γιατί όλα μπορούν να μας τα μάθουν, εκτός από την τέχνη να ζούμε».

     Το τελικό καταστάλαγμα/συμπέρασμα  από ολόκληρο το βιβλίο είναι ότι σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, η κοινωνία μας χρειάζεται ολοκληρωμένη δημοκρατία, στέρεη παιδεία με κέντρο τη βιβλιοθήκη –ηλεκτρονική και έντυπη-  ριζικές μεταρρυθμίσεις στο πολιτικό,  διοικητικό και εκπαιδευτικό σύστημα και την απεξάρτηση του συνδικαλισμού από τα κόμματα και το κράτος. Όμως, όλα αυτά προϋποθέτουν ενεργούς, συμμέτοχους και πραγματικά – και όχι λεκτικά- δημοκρατικούς πολίτες.

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr