Βασική προϋπόθεση η αλληλεγγύη

μεταξύ των κρατών - μελών της Ε.Ε.

Του Μαργαρίτη Σχοινά Τρίτη, 12/1/2016

 

    

«Οι προβλέψεις είναι αδύνατες, κυρίως όταν αφορούν το μέλλον». Οι Γ. Τσόρτσιλ, Άλ. Αϊνστάιν και Μπ. Σω διεκδικούν τη πατρότητα της φράσης που σχετικοποιεί κάθε προσπάθεια αξιόπιστης προβολής των μελλουμένων.

     Παρ’ όλα αυτά, μια πρώτη καταγραφή των ευρωπαϊκών προσδοκιών –όχι προβλέψεων– για το 2016 είναι δυνατή σε τρία κυρίως πεδία: την οικονομία, την κοινωνία και τον διεθνή περίγυρο. Παρά την τάση καταστροφολογίας και απαισιοδοξίας ως κυρίαρχων ερμηνευτικών μεθόδων της σύγχρονης Ευρώπης, μια πιο θετική και αισιόδοξη ανάγνωση για το 2016 είναι σήμερα ορατή. 

     Στην ευρωπαϊκή οικονομία οι άνεμοι αλλάζουν. Το ενάρετο τρίγωνο διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων - δημοσιονομικής εξυγίανσης - μαζικών επενδύσεων ύψους 315 δισ. ευρώ, μέσω του σχεδίου Γιούνκερ, αρχίζει και αποδίδει καρπούς. Οι πληγές της κρίσης στο τραπεζικό σύστημα επουλώνονται. Οι ατέλειες της ΟΝΕ διορθώνονται. Τα κρισιμότερα στοιχεία της τραπεζικής ένωσης τίθενται σε ισχύ από την 1/1/2016.

     Έπειτα από χρόνια στασιμότητας, η ευρωπαϊκή οικονομία αναθερμαίνεται και επανακάμπτει στα πριν από το 2008 μεγέθη. Η ενεργειακή, η ψηφιακή και η κεφαλαιουχική ένωση, που θα σχηματοποιηθούν το 2016, θα την ενδυναμώσουν σημαντικά. Ακόμα και στην Ελλάδα, με τα συσσωρευμένα προβλήματα χρέους και ύφεσης, αποτελεί κοινή παραδοχή ότι η συνεπής ολοκλήρωση του προγράμματος μεταρρυθμίσεων θα επιτρέψει στην οικονομία να αλλάξει ταχύτητα. 

     Στην κοινωνία, το 2016 θα κορυφώσει τη σύγκρουση μεταξύ δυο ρευμάτων. Από τη μια, του εύκολου λαϊκιστικού και εθνικιστικού λόγου, που προσφέρει υπεραπλούστευση και μαγικές λύσεις απομονωτισμού σε σύνθετα προβλήματα. Από την άλλη, της αξίας της συνεργασίας, που θέλει να πείσει, όχι να απειλήσει, ούτε να χαϊδέψει αυτιά.

     Από τη διαχείριση της πρωτοφανούς προσφυγικής κρίσης, το δημοψήφισμα για τη σχέση της Βρετανίας με την Ε.Ε., τη διατήρηση του Σένγκεν και των ανοιχτών συνόρων, μέχρι την κατοχύρωση της ασφάλειας των Ευρωπαίων με σεβασμό των ελευθεριών και των δικαιωμάτων, η σύγκρουση των δύο αυτών ρευμάτων θα κορυφωθεί το 2016.

     Η κατάληξη της σύγκρουσης δεν είναι δεδομένη. Σε κάθε, όμως, περίπτωση, είναι σαφές ότι μόνο η μία από τις δύο αυτές σχολές σκέψεις καταθέτει προτάσεις και λύσεις. Οι κραυγές, τα τείχη και οι μάχες με ανεμόμυλους δεν αποτελούν διέξοδο στα υπαρκτά προβλήματα των πολλών. 

     Τέλος, η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στον διεθνή περίγυρο θα τονίσει περισσότερο τον ρόλο της Ε.Ε. ως πόλου σταθερότητας σε ένα ολοένα αυξανόμενο σκηνικό αστάθειας, ανασφάλειας και κατακερματισμού.

     Στην Ουκρανία για τον σεβασμό της συμφωνίας του Μινσκ, που προέκυψε, άλλωστε, με ευρωπαϊκή πρωτοβουλία. Στη Συρία για το τέλος του πολέμου και στην Τουρκία για τον περιορισμό και την καλύτερη διαχείριση των προσφυγικών ροών. Στη Βόρειο Αφρική και τη Μέση Ανατολή για την κατοχύρωση της ειρήνης και την προώθηση της σταθερότητας. Στα Βαλκάνια για να μη χαθεί η ευρωπαϊκή προοπτική των κρατών της περιοχής.

     Τέλος, πριν από τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο, η Ε.Ε. θα έχει ίσως την καλύτερη ευκαιρία να ολοκληρώσει τη Διατλαντική Συμφωνία Εμπορίου, επαναφέροντας, έτσι, το κέντρο βάρους της διεθνούς ανάπτυξης από τον Ειρηνικό στον Ατλαντικό. 

     Η αισιόδοξη αυτή ευρωπαϊκή ανάγνωση του 2016 στην οικονομία, την κοινωνία και τις διεθνείς σχέσεις προϋποθέτει μια βασική συντρέχουσα συνθήκη: την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε., που ξεπερνά βραχυπρόθεσμα συμφέροντα και εγωισμούς. Οι 28 εταίροι είναι συνιδιοκτήτες και συμμέτοχοι στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, άρα έχουν μόνο κέρδη να μοιραστούν από την επιτυχία του και μόνο ζημίες να υποστούν από την υπονόμευσή του.

     Το 2016 θα είναι καθοριστικός σταθμός στη διαδικασία αυτή της αντιστοίχισης των φιλόδοξων στόχων τους με τα μέσα που θα διαθέσουν για να τους πετύχουν. 

 

   * Ο κ. Μαργαρίτης Σχοινάς είναι Εκπρόσωπος Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

     **Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Κεφάλαιο» 

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr