Κυρίες και Κύριοι,

   Στην αρχαία εποχή οι Μούσες αποτελούσαν την πηγή έμπνευσης για κάθε διανοητική δραστηριότητα.  Ήταν εμβληματικές θεότητες της γενικής ικανότητας του ανθρώπου να ερευνήσει και να μελετήσει τόσο τη φύση όσο και την κοινωνία.

  Τον 2ο αι. μ. Χ., επί Αυτοκρατόρων Αδριανού και Μάρκου Αυρηλίου, υπήρξε μεγάλο πολιτικό ενδιαφέρον για την καλλιέργεια των Γραμμάτων και των Τεχνών και ταυτόχρονα ιδρύθηκαν  πολλοί νέοι Ναοί της Γνώσης, δηλαδή Βιβλιοθήκες.

    Αυτή την εποχή ο Παυσανίας ο Περιηγητής και ο Πλούταρχος ο Βοιωτός (Χαιρωνεύς) αναζητώντας τις πρώτες αρχές, τις απαρχές, τα θεμέλια του  Πολιτισμού, δηλαδή τις πνευματικές ρίζες του Λόγου και του Διαλόγου, της Λογοτεχνίας και της Φιλοσοφίας, των Γραμμάτων και των Τεχνών μνημονεύουν ότι υπήρχαν δύο γενεές Μουσών: στην πρώτη γενεά ήταν τρεις Μούσες, η Μελέτη, η Μνήμη, Αοιδή (Ωδή), κόρες του Ουρανού και της Γαίας.

    Στη δεύτερη γενιά ανήκαν οι γνωστές εννέα κόρες του Δία και της Μνημοσύνης, με ξεχωριστό ρόλο και έργο η καθεμία εκφράζοντας κατά ένα τρόπο τον κοινωνικό καταμερισμό της επιστημονικής  εργασίας:

 

Κλειώ, Ιστορία

Ευτέρπη, Αυλητική και διαλεκτική

Θάλεια, Κωμωδία

Μελπομένη, Τραγωδία

Τερψιχόρη, Τραγωδία

Ερατώ, Ερωτική ποίηση, Μουσική και Διαλεκτική

Πολύμνια, Μιμική

Ουρανία, Αστρονομία

Καλλιόπη, Επική ποίηση

   Ειδικότερα την Μελέτη, την συναντάμε πάντοτε δεμένη με την λατρεία των Μουσών και έχει μία πλατύτερη αξία, επειδή δεν περιορίζεται απλώς στην κατάκτηση μιας ιδιαίτερης γνώσης, αλλά και στην καλλιέργεια της Αρετής  για  την διαμόρφωση του ανθρώπινου χαρακτήρα με κύρια γνωρίσματα την αυτογνωσία και την φιλαλληλία, την συνεργασία και τον σεβασμό  προς τον συνάνθρωπο. Από θεότητα μεταβλήθηκε σε ιερή αναγνωστική καθημερινότητα. Από θρησκευτική και θεωρητική Μούσα μετεξελίχθηκε σε πρακτική φιλοσοφία και διαδικασία με διπλό προσανατολισμό: και προς τα μέσα και προς τα έξω, στον άνθρωπο ως άτομο και στην πολιτεία ως κοινωνικό σύνολο. Η ωδή, ο ύμνος, η ποιητική τέχνη καλλιεργούνταν σε ατομικό επίπεδο ως άσκηση, που φέρνει σωτηρία και κάθαρση της ψυχής, ενώ στο κοινωνικό πλαίσιο της πόλης λειτουργούσε ως παιδεία που διαπαιδαγωγεί τους νέους στην αρετή και προετοιμάζει τους πιο άξιους για την άσκηση της εξουσίας σύμφωνη με την δικαιοσύνη.

     Από τον αρχικό Διθύραμβο, λοιπόν, η  Μελέτη, η Μνήμη και η Ωδή της ποιητικής και μουσικής τέχνης οδήγησαν σταδιακά στην γενικότερη πνευματική ανάπτυξη των Γραμμάτων και των Τεχνών. Η άνοδος του μορφωτικού επιπέδου οδήγησε και στην παράπλευρη πολιτιστική ωφέλεια, στην ανάπτυξη των Βιβλιοθηκών.

    Πραγματικά, η ίδρυση, οργάνωση και λειτουργία των πρώτων Βιβλιοθηκών στην Αρχαιότητα προέκυψε ακριβώς από την ζωτική, πρωταρχική και θεμελιακή, ανάγκη να στεγαστούν οι αγίες, οι αρχαϊκές Μούσες, Μελέτη και Μνήμη, στους Ναούς  της Γνώσης. Ο σχεδιασμός των ιερών Βιβλιοχώρων καθορίζονταν άμεσα από τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Διευκόλυνε την άμεση πρόσβαση των αναγνωστών στο υλικό και στις πληροφορίες, δημιουργούσε ένα περιβάλλον ευχάριστο και οικείο, κατάλληλο για μελέτη, αποδοτική εργασία και δημιουργική απασχόληση.

      Ιδρύθηκαν δημόσιες και ιδιωτικέ Βιβλιοθήκες, όπως τις γνωρίζουμε σήμερα, με ράφια κατάφορτα από βιβλία παντός του επιστητού και τις πόρτες ανοικτές σε αναγνώστες με ενδιαφέροντα για πνευματικές αναζητήσεις. Βιβλιοθήκες, πνευματικές γέφυρες που αφενός στεγάζουν και συνδέουν μεταξύ τους πολλές επιστήμες, αφετέρου συντηρούν και κληροδοτούν το Παρελθόν στο Παρόν και το Μέλλον.

    Αγαπητοί Φίλοι και φίλες,

   Στην σημερινή Ελλάδα είναι απόλυτη, ζωτική, πρωταρχική και θεμελιακή, ανάγκη παράλληλα με την καλλιέργεια του τραγουδιού να υπάρξει κοινωνική και πολιτική βούληση για την στήριξη των Βιβλιοθηκών. Κυρίως μπορούμε να πετύχουμε τον μετασχηματισμό  σε Σχολικές Βιβλιοθήκες των Σχολικών Βιβλίων ετήσιας αξίας 40 εκατ. ευρώ, με τον δωρεάν ποιοτικό χρησιδανεισμό, την παιδαγωγική, διοικητική, περιβαλλοντική  και δημοκρατική μέθοδο που εφαρμόζεται σε όλες τις αναπτυγμένες και πολιτισμένες χώρες.

    Η σημερινή μας συνεστίαση- εκδήλωση για το δημοτικό τραγούδι, την δημοτική Μουσική και Ποίηση, μπορεί ν’ αποτελέσει την αφετηρία και το εφαλτήριο για τις επόμενες εκδηλώσεις - συμπόσια Τραγουδιού και Πολιτισμού!

    Φίλες και φίλοι,

εμπρός, νέο τραγούδι, νέος χορός, νέος αγώνας!

(Χαιρετισμός στην Συνεστίαση- Εκδήλωση του Ινστιτούτου Μελετών για την Ανάπτυξη στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, 27 Μαρτίου 2019)

 

  Οι αρχαιότερες Μούσες Μελέτη, Μνήμη και Αοιδή λατρεύονταν με ενιαία  τριαδική υπόσταση στο Μαντείο των Δελφών και στη Σικυώνα.

   Σ’ αυτές ήταν αφιερωμένο το γλυπτό σύμπλεγμα των Κρανάχου, Αγελάδα και Αριστοκλή που παρίστανε τη Μελέτη με λύρα, την Μνήμη με βάρβιτο και την Αοιδή με αυλό.

 

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr