Το πολιτικό και εκπαιδευτικό κατεστημένο

 καταστρέφει τα βιβλία στα σχολεία και  καθυβρίζει

την νέα γενιά του google

 

Είναι κοινός τόπος ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι αμέθοδο, ανοργάνωτο και αναποτελεσματικό. Στη χώρα μας «η εκπαίδευση συκοφαντεί συστηματικά το βιβλίο σ’ όλες τις ηλικίες που κλιμακώνονται από τα έξι ως τα δεκατρία». Την άποψη αυτή διατύπωσε σε ανύποπτο χρόνο ο Άγγελος Τερζάκης, γνωστός συγγραφέας και κορυφαίος διανοούμενος, στο δοκίμιο με τίτλο «Του λόγου και του διαλόγου». Στο ίδιο δοκίμιο αποφαίνεται ρητά και κατηγορηματικά ότι «η εκπαίδευση κάνει το βιβλίο αποκρουστικό».  Το δοκίμιο περιλαμβάνεται  στη συλλογή με τον ενδεικτικό τίτλο «ΤΑΡΑΓΜΕΝΕΣ ΨΥΧΕΣ» (Εκδόσεις των φίλων, Αθήνα 1993).

    Ένα τμήμα του δόθηκε στις πανελλαδικές εξετάσεις το 2009 για εξέταση στο μάθημα της ελληνικής γλώσσας. Το αποσπασματικό κείμενο των εξετάσεων δεν περιείχε βέβαια αυτές τις απόψεις, αλλά μόνο αναφερόταν στις αρετές του βιβλίου.   Είναι ή δεν είναι  τουλάχιστον περίεργο; Με αφόρμηση λοιπόν το κείμενο του δοκιμίου ζητήθηκε από τους μαθητές να προβληματιστούν για το φαινόμενο της σχολικής καταστροφής των βιβλίων: «Συχνά παρατηρείται πολλοί μαθητές να καταστρέφουν τα σχολικά τους βιβλία στα προαύλια των σχολείων κατά το τέλος του σχολικού έτους. Σε άρθρο που θα δημοσιευθεί στη σχολική σας εφημερίδα να αιτιολογήσετε το παραπάνω φαινόμενο και να αναφερθείτε στους τρόπους που θα συμβάλουν στην αρμονική συνύπαρξη του βιβλίου με τα ηλεκτρονικά μέσα πληροφόρησης και γνώσης (500-600 λέξεις)».  Όπως αποδεικνύεται από την διατύπωση του θέματος οι εξεταστές συγχέουν, εκτός των άλλων, τα ηλεκτρονικά μέσα πληροφόρησης  με τα ηλεκτρονικά βιβλία (e-books).

     Αξίζει να αναφερθούν δώδεκα (12) τίτλοι μαθητικών εκθέσεων, όπως προκύπτουν από τις απαντήσεις των Μαθητών σε ρεπορτάζ των εφημερίδων με το ερώτημα: «Τι τίτλο βάλατε στην έκθεση»;

1.«Σε τι φταίει το βιβλίο;»

2.Βιβλίο: «εχθρός ή συμπαραστάτης;»

3.Το βιβλίο στη σύγχρονη τεχνολογία

4.Ηλεκτρονικά βιβλία

5.Βιβλιακή καταστροφή

6.Το μέλλον των βιβλίων

7.Βιβλία και διαδίκτυο

8.Καταστροφές σχολικών βιβλίων: Ποια ερωτήματα γεννούν;

9.Νέοι και βιβλίο

10.Καταστρέφοντας τα βιβλία, καταστρέφοντας την παιδεία.

11.Μαθητικά βιβλία: πυρ και μανία!

12.Το «ολοκαύτωμα» των σχολικών βιβλίων

     Η πολλαπλή σκοπιμότητα και η υποκρισία της εξεταστικής επιτροπής να καθοδηγηθεί η αιτιολόγηση της καταστροφής των σχολικών βιβλίων είναι εμφανής. Αποδίδεται αφενός στους «πολλούς μαθητές» η ευθύνη  για την καταστροφή και αφετέρου αθωώνεται η πολιτική  άρχουσα τάξη και το εκπαιδευτικό σύστημα παπαγαλίας. Καθησυχάζονται κολακευτικά και οι συντηρητικοί και οι προοδευτικοί πολίτες, αλλά και το πελατειακό κράτος. Δεν ευθύνεται για την καταστροφή των βιβλίων η πελατειακή νοοτροπία του κρατικού καταναλωτισμού, αλλά καταδικάζεται η νεανική «ανωριμότητα». Άλλοτε εκθειάζεται είτε άμεσα είτε έμμεσα η «αριστερή επαναστατική αμφισβήτηση» των νέων. Και υπολανθάνει βέβαια η θέση ότι «η εκπαίδευση αγωνίζεται να εμπνεύσει και ν’ αναδείξει την αγάπη για το βιβλίο και τη μάθηση, δοξάστε τη»!

     Στο ίδιο δοκίμιο (σελ. 154-55) ο Τερζάκης αναφέρεται στην «έξαψη της κερδοσκοπίας» που διακατέχει την ηγετική τάξη. Το σκεπτικό του είναι απόλυτα σαφές ως προς τις ευθύνες της, αλλά ταυτόχρονα εμπεριέχει και μήνυμα αισιοδοξίας για τις αντοχές τόσο της νεολαίας όσο και του λαού. Αν και πιστεύει δηλαδή ότι η εκπαίδευση συκοφαντεί συστηματικά το βιβλίο στις κρίσιμες ηλικίες, συμπληρώνει ωστόσο ότι «απορεί κανένας – κι εμψυχώνεται - όταν βλέπει, παρόλα  αυτά, ν’ απλώνεται η δίψα για το σοβαρό βιβλίο στις τάξεις της νεολαίας. Πρέπει ο λαός μας, ο αγνοημένος, να κρύβει μέσα του ανυποψίαστες πηγές εσωτερικής ζωής για να μην έχει ψυχικά διαλυθεί ακόμη, γονατίσει…».

    Ο συγγραφέας παιδικών βιβλίων Ευγένιος Τριβιζάς επισημαίνει επίσης σε σχετική δήλωσή του (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 1/8/2017) ότι ο ρόλος του Σχολείου για τη βιβλιοφιλία είναι καταστροφικός: «Μεγάλο μέρος των σχολικών βιβλίων είναι βαρετά, κουραστικά έως και απωθητικά. Ταλανίζουν τόσο τα παιδιά, ώστε μέσα από μια διαδικασία γενίκευσης εξαρτημένων αντανακλαστικών αισθάνονται στην υπόλοιπη ζωή τους απέχθεια για οποιοδήποτε έντυπο, με την εξαίρεση ίσως των καρνέ επιταγών».

    Δεν είναι λοιπόν αθώα η άρχουσα πολιτική, κοινωνική και συνδικαλιστική τάξη για το παιδαγωγικό, οικολογικό, δημοκρατικό, πολιτιστικό και διοικητικό έλλειμμα του σχολικού πελατειακού βιβλιοχουλιγκανισμού. Ορισμένοι πολίτες μάλιστα αγανακτούν τόσο πολύ από το «ολοκαύτωμα των σχολικών βιβλίων», ώστε ζητούν την κατάργηση της δωρεάν διανομής τους, αντίθετα με την Παγκόσμια Διακήρυξη για τα «Δικαιώματα και τα Καθήκοντα του ανθρώπου», η οποία προβλέπει ρητά ότι η εκπαίδευση «πρέπει να παρέχεται δωρεάν» (άρθρο 26 παρ. 1) και «ν’ αποβλέπει στην πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών» (παρ. 2). Είναι λοιπόν καιρός να τεθούν συνολικά οι πραγματικοί μορφωτικοί σκοποί και αναπτυξιακοί στόχοι της Εκπαιδευτικής Πολιτικής, ώστε η φυσική νεανική φιλομάθεια να μετατραπεί σε σχολική βιβλιοφιλία και φιλαναγνωσία:

α) η ποιοτική και δανειστική χρήση των διδακτικών εγχειριδίων,

β) ο εκσυγχρονισμός των μεθόδων ερευνητικής διδασκαλίας και βιωματικής μάθησης και

γ)  η οργάνωση και λειτουργία σχολικών αναγνωστικών βιβλιοθηκών.

   Το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι η βιώσιμη, ποιοτική και λειτουργική, πενταετής ενιαία διαχείριση σχολικών βιβλίων και βιβλιοθηκών. Αντί για τη κατασυκοφάντηση της νέας γενιάς του google, πρέπει ν’ αλλάξει ο προσανατολισμός της εκπαιδευτικής διοικητικής φιλοσοφίας και πρακτικής. Ν’ αναγνωριστεί επιτέλους η τεράστια σημασία της Σχολικής Αναγνωστικής Βιβλιοθήκης, έντυπης και ηλεκτρονικής, ως Χώρος, Χρόνος, Χρήμα, Χρήση, Χρησιμότητα και Χαρά της πνευματικής αναζήτησης, της συλλογικότητας, της δημοκρατικότητας και της κοινωνικότητας. 

    Τα δωρεάν σχολικά βιβλία προφανώς προέρχονται από τους φόρους που πληρώνουν οι πολίτες, εργαζόμενοι και συνταξιούχοι. Όταν τα βιβλία καταστρέφονται στα Σχολεία είναι  σαν να κόβουμε τις ρίζες σ’ ένα δένδρο και να περιμένουμε ν’ ανθίσουν και να καρπίσουν τα κλαδιά του!

    Κοινωνία και Πολιτεία, η οποία  δεν αγαπά και δεν σέβεται τα ΒΙΒΛΙΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ, δεν έχει πυξίδα και ελπίδα για το Αύριο.

 

Γιώργος Μαστορίδης

27/10/2017

mastoridisg@gmail.com

 

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr