Το άρθρο 10 του Συντάγματος ορίζει: « Καθένας ή πολλοί μαζί έχουν το δικαίωμα, τηρώντας τους νόμους του Κράτους, να αναφέρονται εγγράφως στις αρχές, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να ενεργούν σύντομα, κατά τις κείμενες διατάξεις, και να απαντούν αιτιολογημένα σε εκείνον που υπέβαλε την αναφορά, σύμφωνα με το νόμο»

Τι γίνεται, όμως, στην πράξη; Φαίνεται ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που πολίτες απευθύνονται προς αρχές, αλλά εισπράττουν την περιφρόνηση και απάντηση δεν παίρνουν. Το υποστηρίζω αυτό και από συζητήσεις με συμπολίτες αλλά και από προσωπική εμπειρία. Θα αναφέρω ένα παράδειγμα. Παλαιότερα είχα απευθύνει γραπτό αίτημα σε μια δημόσια υπηρεσία της Αθήνας. Αφού πέρασε κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα και απάντηση δεν πήρα, επειδή ξαναβρέθηκα στην Αθήνα, επισκέφτηκα ξανά, την υπηρεσία, προκειμένου να εξετάσω την τύχη της αίτησής μου. Μου είπαν ότι δεν μπορεί να ικανοποιηθεί το αίτημά μου, γιατί χρειαζόταν και κάποιο δικαιολογητικό. Στην ερώτησή μου γιατί δεν μου απαντήσατε γραπτά, μού απάντησαν ότι δέχονται πολλές αιτήσεις και ότι δεν μπορούν να απαντούν σε όλους. Τότε, ύψωσα τη φωνή μου και τους είπα ότι, αν δεν γνωρίζετε το Σύνταγμα και τους νόμους του Κράτους, σας γνωρίζω ότι έχετε υποχρέωση να μου απαντήσετε γραπτά. Γι’ αυτό, δεν σας παρακαλώ, αλλά απαιτώ να μου απαντήσετε γραπτά, αλλιώς θα ασκήσω τα προβλεπόμενα από το νόμο δικαιώματά μου. Το αποτέλεσμα ήταν και πάλι να μην μου απαντήσουν γραπτά, αλλά ικανοποίησαν το αίτημά μου και μάλιστα πολύ σύντομα.

Όμως, αν οι πολίτες αναγκάζονται να επανέρχονται στο ίδιο θέμα και με απειλές να πετυχαίνουν την αυτονόητη ικανοποίηση των αιτημάτων τους, τότε τι ευσυνείδητους υπαλλήλους έχουμε; Δεν επιθυμώ τη γενίκευση, αλλά κάποιοι υπάλληλοι, που, ίσως, δεν καταλαμβάνουν αξιοκρατικά μια θέση στο Δημόσιο ή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, είναι αυτοί που αδιαφορούν, περισσότερο σε αιτήματα πολιτών και γίνονται μικροί σατραπίσκοι. Ωστόσο, είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσουν ότι βρίσκονται σε μια θέση εξαιτίας των πολιτών, τους οποίους έχουν υποχρέωση να εξυπηρετούν γρήγορα, ευγενικά και με προθυμία. Την ίδια υποχρέωση, κατ’ επέκταση, έχουν και όσοι βρίσκονται σε Διοικητικά Συμβούλια συλλόγων, σωματείων κλπ., γιατί και αυτοί κατέχουν μια θέση με τη ψήφο των μελών τους.

Δεν αποκλείεται, βέβαια, να υποβάλλονται και προφορικά αιτήματα. Και σε αυτές τις περιπτώσεις οι υπάλληλοι έχουν υποχρέωση να απαντούν προφορικά.

Το ερώτημα που τίθεται είναι τι συμβαίνει, όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες κωφεύουν και δεν απαντούν σε πολίτες, που ζητάνε πληροφορίες, βεβαιώσεις ή δικαιολογητικά; Το Σύνταγμα ορίζει ότι αν περάσει ορισμένη προθεσμία, όχι μεγαλύτερη των 60 ημερών, όπως νόμος ορίζει, εκτός από άλλες τυχόν κυρώσεις και έννομες συνέπειες, καταβάλλεται και ειδική χρηματική ικανοποίηση στον αιτούντα, όπως νόμος ορίζει. Το πρόβλημα, όμως, δε λύνεται με την προσφυγή στη δικαιοσύνη, γιατί μπορεί να είναι και ψυχοφθόρα και χρονοβόρα, ίσως και «ευρωφθόρα». Η ορθή αντιμετώπιση του θέματος είναι η ευσυνείδητη εκτέλεση του καθήκοντος από μέρους των υπαλλήλων.

Ας μην αγνοούμε ότι οι υπάλληλοι έχουν και προϊσταμένους. Επομένως, ας ελέγχουν τους υπαλλήλους τους, ως προς την εκτέλεση των καθηκόντων τους, ας οργανώνουν και κανένα σεμινάριο και γι’ αυτό το θέμα, που είναι θέμα λειτουργίας της δημοκρατίας στην πράξη. Για τους πολίτες τι απομένει; Αν δεν παίρνουν απαντήσεις από αρμόδιες αρχές, ας επιμένουν, ας απευθύνονται στους προϊσταμένους των υπαλλήλων και γιατί όχι στον τύπο και στη δικαιοσύνη.

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr