Αδέσμευτα

Τότε (1908) και τώρα (2015)

 

Η Ελλάδα μπορεί ποτέ να μην πεθαίνει, σύμφωνα με το τραγούδι, αλλά πολλές φορές βρέθηκε σε πάσης φύσεως κρίσεις, σε συμφορές ανείπωτες, αλίμονο, σε εμφύλιες διαμάχες, αλλά γνώρισε   προόδους και ανατάσεις, προκοπή και θετικές εξελίξεις, εθνικές εξάρσεις και νίκες, περιόδους δικτατορίας και δημοκρατίας. Από την εποχή της επανάστασης του 21 μέχρι τώρα η Ελλάδα στην ουσία δεν είχε απόλυτη εθνική κυριαρχία γιατί εξαρτιόταν από ξένα δάνεια και από ξένες επιρροές. Φυσικά, το πελατειακό κράτος έχει διαχρονική παρουσία στο νεοελληνικό κράτος και δυστυχώς καλά κρατεί ως τις μέρες μας.

Οι ηγέτες των κομμάτων ( πάντα είχαμε αρχηγικά κόμματα) έβαζαν πάνω από όλα το κομματικό και όχι το εθνικό συμφέρον. Ο λαϊκισμός, η προπαγάνδα, η δημαγωγία έσερναν το λαό εκεί που ήθελαν τα κόμματα. Η αλήθεια προς τα λαό σπάνιζε. Οι προεκλογικές υποσχέσεις υλοποιούνταν στο ελάχιστο. Βέβαια, τα επιχειρήματα των πολιτικών και των κομμάτων ήταν του τύπου «ναι μεν … αλλά».

Είπαμε να πράξουμε αυτό, αλλά βρήκαμε καμένη γη από τους προηγούμενους.

Στις ζοφερές μέρες που ζούμε και με την οικονομική κρίση - και όχι μόνο - να παρατείνεται, χωρίς να ξέρει κανείς το τέλος της, διαπιστώνουμε με μελαγχολία ότι η Ελλάδα σέρνεται από τους δανειστές. Το ασύστολο ψέμα και γενικά η αδιαντροπιά σπάνε κόκαλα.

Ο νους μας πάει στην ήττα του 1897 και στον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο (ΔΟΕ) που είχαν επιβάλει οι χώρες - δανειστές της Ευρώπης, προκειμένου να πληρωθούν τα χρέη προς αυτές. Τα τελευταία χρήματα εκείνου του δανείου τα πλήρωσε η Ελλάδα το 1978, δηλαδή, μετά από ογδόντα ένα (81) χρόνια.

Ωστόσο, η χώρα μας, με το νικηφόρο αποτέλεσμα των βαλκανικών πολέμων 1912-1913, διπλασιάστηκε, περίπου, σε έκταση και σε πληθυσμό, γιατί είχε στο τιμόνι έναν μεγάλο ηγέτη, τον Ελ. Βενιζέλο.

Σήμερα, η χώρα μας, ύστερα από έξι και πλέον χρόνια δεινής οικονομικής κρίσης, και αφού γνώρισε, βασικά, τέσσερις ηγέτες/πρωθυπουργούς (Κ. Καραμανλής, Γ. Παπανδρέου, Α. Σαμαράς και Αλ. Τσίπρας) παραπαίει ακόμα στην κρίση, γιατί κανένας δεν μίλησε τη γλώσσα της αλήθειας και γιατί τα κόμματα δεν έκαναν τον κόπο να συνεννοηθούν και να συνεργαστούν . Και δεν φτάνει μόνο ότι πήγαμε πολλά χρόνια πίσω, αλλά δεν φαίνεται πουθενά αχτίνα φωτός. Η απόγνωση σε όλο της το μεγαλείο. Ο λαός έχει περιπέσει σε μια κατάσταση πρωτόγνωρης απάθειας και αποχαύνωσης.

Τα κόμματα, αριστερά ή δεξιά ή κεντρώα, δεν έχει πια καμία σημασία, δεν αρθρώνουν το λόγο της αλήθειας και ουσιαστικά δεν υπάρχει ενδιαφέρον για το καλό της χώρας. Το κομματικό μας σύστημα βρίσκεται σε πλήρη ανυποληψία και αναξιοπιστία. Το όλο σκηνικό είναι για γέλια και για κλάματα και μάς παραπέμπει στην κατάσταση που βρισκόταν η χώρα μας την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα. Και τότε η χώρα μας ήταν χρεοκοπημένη, ταπεινωμένη και διαλυμένη οικονομικά και κοινωνικά. Οι πολιτικοί ήταν εμφανώς ανίκανοι, ο λαός καταπονημένος έπεφτε θύμα των πολιτικάντηδων και των δημαγωγών εκείνης της εποχής. Με ένα λόγο, επικρατούσαν καταχνιά, απαισιοδοξία και απελπισία, όπως και σήμερα. Αυτή τη ζοφερή εικόνα την αποτυπώνει στο ποίημά του «Γύριζε» ο εθνικός μας ποιητής, Κωστής Παλαμάς. Το παραθέτω ευθύς αμέσως (σε μονοτονικό σύστημα) για να διαπιστωθεί ότι δεν έχει αλλάξει τίποτε από τότε.

Γύριζε

Γύριζε, μη σταθείς ποτέ, ρίξε μας πέτρα μαύρη,

ο ψεύτης είδωλο ειν᾿ εδώ, το προσκυνά η πλεμπάγια,

η Αλήθεια τόπο να σταθεί μια σπιθαμὴ δε θα ‘βρει.

Αλάργα. Μόρα1 της ψυχής της χώρας τα μουράγια.

Απὸ θαμποὺς ντερβίσηδες και στέρφους μανταρίνους

κι από τους χαλκοπράσινους η Πολιτεία πατιέται.

Χαρά στους χασομέρηδες! Χαρά στους αρλεκίνους2!

Σκλάβος ξανάσκυψε ο Ρωμιός και δασκαλοκρατιέται.

Δεν έχεις, Όλυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Όσσα,                                                       

ραγιάδες έχεις, μάννα γη, σκυφτούς για το χαράτσι,

κούφιοι και οκνοί καταφρονούν τη θεία τραχιά σου γλώσσα,

των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι.

Και δημοκόποι Κλέωνες και λογοκόποι Ζωίλοι,

και Μαμμωνάδες βάρβαροι, και χαύνοι λεβαντίνοι.

Λύκοι, ω κοπάδια, οι πιστικοί και ψωριασμένοι οι σκύλοι

κι οι χαροκόποι αδιάντροποι και πόρνη η Ρωμιοσύνη!

Κωστής Παλαμάς (1859-1943).

Το ποίημα γράφτηκε το 1908 από τον Κωστή Παλαμά, όπου περιγράφει με δραματικό τρόπο την απόγνωσή του για την κατάντια της χώρας.

Πάντως, λίγα χρόνια μετά, η Ελλάδα μεγαλούργησε κατά τους βαλκανικούς πολέμους, τώρα πού θα καταλήξει; Άγνωστο.

Σημειώσεις:

1. Μόρα: εφιάλτης, βραχνάς.

2. Ο Αρλεκίνος είναι ένας από τους βασικούς χαρακτήρες της ιταλικής Κομέντια ντελ άρτε. Έχει προγόνους του τους δούλους του Αριστοφάνη (Ξανθιά στους Βατράχους), του Πλαύτου, του Τερέντιου, τους βυζαντινούς μίμους, αλλά και τους ακροβάτες και τους θαυματοποιούς του Μεσαίωνα.

3. Ο Ζωίλος ήταν σοφιστής, ρήτορας και κυνικός φιλόσοφος από την Αμφίπολη. Έζησε τον 4ο αι. π. Χ. Το όνομά του έγινε ταυτόσημο με τον μικρόλογο κριτικό , ο οποίος βρίσκει με ευχαρίστηση αφορμές για έλεγχο και δυσμενή κριτική. Από την αρνητική κριτική του δεν διέφυγε ούτε ο Όμηρος, γι’ αυτό ονομάστηκε και «Ομηρομάστιξ» και για τη δηκτική του γλώσσα «κύων ρητορικός». (Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια Χάρη Πάτση).

Γιώργος Κ. Καπρινιώτης

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr