Ζητείται φορολογική συνείδηση


Γιώργος Κ. Καπρινιώτης


      Σε μια συνέντευξη, τώρα τελευταία,  η διευθύντρια του ΔΝΤ κ. Λακάρντ δήλωσε ότι στην Ελλάδα έχουν την κουλτούρα να μην πληρώνουν φόρους. Η ίδια αναγνώρισε ότι ακόμη κι αν η Ελλάδα επιβιώσει από αυτή την κρίση, μπορεί να συμβεί ξανά κάτι ανάλογο. Αλλά, δεν χρειάζεται να μας πουν οι άλλοι τι γίνεται με την φοροδιαφυγή στην χώρα μας. Όλοι, λίγο πολύ, γνωρίζουμε ότι στην Ελλάδα οργιάζει διαχρονικά η φοροδιαφυγή. Βέβαια, το φαινόμενο αυτό δεν είναι άγνωστο σε άλλες χώρες, αλλά σε μας   το μέγεθος της φοροδιαφυγής και  της παραοικονομίας, σύμφωνα με  μια παλαιότερη μελέτη, αγγίζει το  40% του ΑΕΠ.
Έχει ειπωθεί, μάλιστα, ότι, αν το κράτος εισέπραττε κανονικά όλους τους φόρους, δεν θα είχαμε φτάσει στην οικονομική και παρατεταμένη κρίση που βιώνουμε χρόνια τώρα.
    Η φοροδιαφυγή ( αποφυγή πληρωμής  του φόρου που  έχει επιβληθεί, με διάφορους τρόπους) μαζί με τις αδερφές της  την φοροαποφυγή ( αποφυγή πληρωμής φόρων, με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο π.χ. μείωση της φορολογητέας ύλης) την εισφοροδιαφυγή (η μη καταβολή  των εισφορών στους ασφαλιστικούς οργανισμούς) και την φοροκλοπή (μη έκδοση απόδειξης, έκδοση πλαστής απόδειξης, εικονικά τιμολόγια κλπ), από τη μια μεριά στερούν από το κράτος τεράστια ποσά και από την άλλη αποτελούν πλήγμα στην κοινωνική δικαιοσύνη. Επομένως, οι ευσυνείδητοι πολίτες για τους άλλους είναι τα κορόιδα.
Όπως είναι φυσικό, το πρόβλημα σχετίζεται με δύο παραμέτρους, με την πολιτική των εκάστοτε κυβερνώντων, που τρέφουν με διάφορους τρόπους το πελατειακό κράτος, και με την στάση των πολιτών. Οι πολίτες, πολλές φορές, σκέφτονται πονηρά και βλέπουν το κράτος ως συνέχεια του Τούρκου δυνάστη. Έτσι, εκμεταλλεύονται τις αδικίες που διαπράττει το ίδιο το κράτος προς τους πολίτες και προσπαθούν ή να μην πληρώνουν φόρους ή να πληρώνουν το ελάχιστο δυνατό.
Η φορολογική συνείδηση, που σχετίζεται με την εθελούσια συμμόρφωση προς τις φορολογικές υποχρεώσεις, για πολλούς είναι άγνωστη στην Ελλάδα. Σε αυτό αρνητικό ρόλο διαδραματίζει και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης, που παρέχεται στους μαθητές.
     Επομένως, και εδώ το κράτος έχει την κύρια ευθύνη και αυτό οφείλει να δίνει το παράδειγμα. Όταν το κράτος φέρνεται δίκαια προς τους πολίτες, τότε και εκείνοι μπορούν να φέρονται ανάλογα. Δυστυχώς, ο μωσαϊκός νόμος έχει ισχύ.
     Επιπλέον, όταν οι πολίτες βλέπουν ότι τα χρήματα από τους φόρους επιστρέφουν σ’ αυτούς ως ανταπόδοση, τότε είναι πιθανόν να σφυρηλατήσουν και φορολογική συνείδηση. Για παράδειγμα, όταν οι φορολογούμενοι διαπιστώνουν ότι τους προσφέρεται από την πολιτεία σωστή δωρεάν παιδεία, καλή ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη, χρηστή διοίκηση, μείωση της γραφειοκρατίας, αξιοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη, περιστολή της διαφθοράς και διαπλοκής, ποιότητα ζωής, γιατί να μην εκπληρώνουν και αυτοί τις φορολογικές υποχρεώσεις.
     Άλλωστε, έχει αποδειχτεί ότι αυτές και άλλες προσφορές προς τους πολίτες σε προηγμένα κράτη έχουν άριστα αποτελέσματα στην  απόκτηση φορολογικής συνείδησης και στη συνειδητοποίηση της εξυπηρέτησης του ατομικού συμφέροντος μέσω του γενικού συμφέροντος.
    Θα κλείσουμε το άρθρο αναφέροντας παραδείγματα από άλλες χώρες.
Α΄ παράδειγμα: Σε μια μικρή ταβέρνα της Γερμανίας, πριν από αρκετά χρόνια, μια παρέα Ελλήνων πήγαν εκεί, για να πιουν ένα ποτό. Η ιδιοκτήτρια έφερε τις μπίρες, σύμφωνα με την παραγγελία των επισκεπτών, και αφού εναπόθεσε τα ποτήρια στο τραπέζι, τους άφησε, αρχικά,  όλους άναυδους, όταν τους είπε ότι απόψε κερνάει αυτή. Έκπληκτοι οι Έλληνες επισκέπτες ρώτησαν για ποιο λόγο κερνάει, γιατί, συνήθως οι Γερμανοί δεν κερνάνε.
-Μήπως έχεις ονομαστική γιορτή ή γενέθλια;
-Όχι, απάντησε εκείνη. Κερνάω γιατί τα προηγούμενα χρόνια, σύμφωνα με τα έσοδα της επιχείρησης, δεν πλήρωνα φόρους και τώρα μου ήρθε η ειδοποίηση να πληρώσω ένα ποσό ως φόρο. Κερνάω, γιατί έχω τη χαρά να ενισχύσω κι εγώ, έστω και λίγο, το γερμανικό κράτος. [Το περιστατικό το ανέφερε εκπαιδευτικός που ήταν παρών],
    Β΄παράδειγμα:
Δεν είναι πολύς καιρός που διάβασα ότι στη Σουηδία τέσσερις (4) πολίτες πήραν ειδοποίηση να πληρώσουν φόρο, που αντιστοιχούσε, περίπου, σε  4.000 – 17.000 ευρώ.  Αυτοί, όμως, διαπίστωσαν ότι είχε κάνει λάθος η εφορία και έπρεπε όχι να εισπράξουν, αλλά να πληρώσουν χρήματα. Και τι έπραξαν; Διαμαρτυρήθηκαν στην εφορία ότι δεν κάνει σωστά τη δουλειά της, διορθώθηκε το λάθος και πλήρωσαν το φόρο που τους αναλογούσε.
     Γ΄ παράδειγμα: Στην Αγγλία δύο γείτονες πλήρωναν κανονικά το φόρο τους προς το κράτος και ο ένας, επειδή είχε περισσότερα έσοδα, πλήρωνε και περισσότερους φόρους. Αισθανόταν ιδιαίτερη ικανοποίηση, ίσως και ανωτερότητα,  γιατί συνεισέφερε στο κράτος πιο πολλά από τον γείτονα. Μια χρονιά, όμως, αντιστράφηκαν οι όροι σχετικά με το ύψος των φόρων που πλήρωσαν. Εκεί στον ακάλυπτο χώρο που συζητούσαν, όπως συνήθως, ο Άγγλος, που πλήρωσε πιο πολλά, εκείνο το έτος υπηρηφανεύτηκε στον άλλον. Το αποτέλεσμα ήταν ο άλλος να μην αναγνωρίσει την «ανωτερότητα» του γείτονα, να ανταλλάξουν βαριές κουβέντες, ώσπου στο τέλος πιάστηκαν και στα χέρια. Τα συμπεράσματα δικά σας.
Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι το ελληνικό κράτος έχει υποχρέωση να δείξει πρώτο το παράδειγμα, αλλά αυτό, σε καμία περίπτωση, δεν δίνει άλλοθι στους Έλληνες να φοροδιαφεύγουν,  γιατί, τελικά, εκείνοι που πληρώνουν το μάρμαρο είναι οι πολίτες και η κοινωνική δικαιοσύνη πάει περίπατο. Αυτό το βιώνουμε, άλλωστε, πολύ καλά στις μέρες μας.  
Γιώργος Κ. Καπρινιώτης 7/10/2015

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr