Ο Νικολό Μακιαβέλι γεννήθηκε  στη Φλωρεντία το έτος 1469 και πέθανε το 1527. Υπήρξε μια  προσωπικότητα με αντιφάσεις αλλά και ρεαλισμό. Μελέτησε αρχαίους κλασικούς συγγραφείς, αναμίχτηκε στην πολιτική, έγραψε βιβλία, ποιήματα, θεατρικά έργα, συμμετείχε σε διπλωμάτικές αποστολές,  αλλά δεν έμενε  ασυγκίνητος από το ωραίο φύλο ούτε ήταν απαλλαγμένος από ιδιορρυθμίες. Πάρα πολλοί συγγραφείς έχουν ασχοληθεί με την προσωπικότητά του και  του αποδόθηκαν αρκετοί και αντιφατικοί χαρακτηρισιμοί. Τον χαρακτήρισαν  ιμπεριαλιστή, πρωτο-φιλελεύθερο, αθεϊστή, νεοπαγανιστή, πιστό χριστιανό, ελευθεριακό ρεπουμπλικανό, δάσκαλο ηγεμόνων, στρατιωτική ιδιοφυΐα, στρατηγό της πολυθρόνας, ρεαλιστή, ιδεαλιστή και κακόφημο ιδρυτή της νεότερης πολιτικής επιστήμης. (βλ. Σχτικό άρθρο στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της Όλγας Σέλλα,14/9/17)
            Το γεγονός ότι προσείλκυσε την προσοχή τόσο πολλών συγγραφέων αποδεικνύει ότι υπήρξε μια πολύ ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Εκέινο, όμως, που  τον έκανε διάσημο ανά τους αιώνες είνια το έργο του «Ηγεμόνας».  Ο «Ηγεμόνας» γράφτηκε το 1513 και είδε το φως της δημσιότητας το 1531. Γράφει στην αρχή του βιβλίου του: «Ο ΝΙΚΟΛΟ ΜΑΚΙΑΒΕΛΙ, ΠΟΛΙΤΗΣ ΚΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ, ΣΤΟΝ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟ ΤΟΝ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΗ, ΓΙΟ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΤΩΝ ΜΕΔΙΚΩΝ, ΔΟΥΚΑ ΤΟΥ ΟΥΡΜΠΑΝΟΥ, ΑΦΕΝΤΗ ΤΟΥ ΠΕΖΑΡΟΥ κλπ.

            Συνήθεια το ‘χουν όσοι ποθούν να καλοπιάσουν έναν ηγεμόνα να παρουσιάζονται μπροστά του κρατώντας ό,τι πιο σπάνιο έχουν. Να του χαρίζουν άλογα, άρματα, χρυσοΰφαντα σκουτιά, πολύτιμα πετράδια κ.α. Εγώ βρήκα ως καλύτερο τη γνώση  των έργων των μεγάλων αντρών, που την απόχτησα χρόνια πολλά μελετώντας τους αρχαίους. Εγώ θέλησα το έργο τούτο να το κάνουν ευχάριστο μονάχα η αλήθεια, που έχουν τα συστατικά του κι  η σοβαρότητα που ‘χει το  θέμα- κι ας μην έχει καμιάν άλλη αξία. Πώς να κυβερνούν οι ηγεμόνες». (Μετάφραση Ν. Καζαντζάκη, εκδ. Γαλαξία, 2η έκδ. 1963. 1η έκδ. 1531).

            Η λέξη ηγεμόνας, στο ομώνυμο βιβλίο του Μακιαβέλι, έχει την έννοια του μονάρχη, του αυτοκράτορα, του βασιλιά, εκείνου δηλαδή, που κυβερνά, «κληρονομικώ δικαίω»,  «ελέω Θεού» ή με τη βία των όπλων. Όμως, στα χρόνια που ακολούθησαν,  είναι γεγονός ότι άσκησε πολύ μεγάλη επίδραση σε πολιτικούς, διανοούμενους και στις πολιτικές εξελίξεις.  Και δεν επηρεάστηκαν μόνο οι μονάρχες αλλά και πολλοί δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες κρατών. ΠΆΝΤΩς, Στους θαυμαστές του «Ηγεμόνα» αναφέρονται οι: Χίτλερ,  Μουσολίνι,  Ερρίκος ο Η΄, Ρουσσό κ.α

Βέβαια, δεν έλειψαν και οι κατήγοροι. Οι Γάλλοι   έχουν πλάσει τον όρο «μακιαβελισμός», που έχει τη σημασία της άσκησης της πολιτκής εξουσίας χωρίς αναστολές και ηθικούς φραγμούς, αναφορικά με την επιλογή των μέσων και των στόχων. Θυμίζω τη φράση του Μακιαβέλι: «Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Να αναφέρουμε ακόμη, ότι ο « Ηγεμόνας» είχε μια θέση στα απαγορευμένα βιβλία  της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.

Ωστόσο, από τη μια μεριά, καταγράφηκε ως πρώτος πολιτικός επιστήμονας και νεωτερικός φιλόσοφος, που ασπάστηκε την άποψη ότι η πράξη διαφέρει από τη θεωρία. Επιπλέον, είναι αυτός που έχει επηρεάσει  πολλούς που ασχολήθηκαν με τις πολτικές του ιδέες και τα αποφθέγματά του. Ως προς αυτό το θέμα θα επανέλθουμε στο επόμενο άρθρο, γιατί είναι βέβαιο ότι έχουν επηρεαστεί και  Έλληνες διανοούμενοι, και κυρίως, πολιτικοί  και ηγέτες, που άλλοι πήραν την εξουσία με εκλογές και άλλοι με τη βία.

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr