Το μέγα ζήτημα του νόμου που αναφέρεται στις εθνικές εκλογές έχει περάσει, διαχρονικά, από μύρια κύματα. Ας μην πάμε πολύ πίσω και ας ξεκινήσουμε από τη δεκαετία του 1950 και μετά. Η πρακτική που ακολούθησαν οι εκάστοτε κυβερνήσεις, λίγο πολύ, ήταν σταθερή. Ψήφιζαν τον εκλογικό νόμο που τις βόλευε ή νόμο που θα δυσκόλευε το ανερχόμενο κόμμα της αντιπολίτευσης να σχηματίσει κυβέρνηση. Γι’ αυτό, οι περισσότερες εκλογές έγιναν και με διαφορετικό εκλογικό νόμο. Τελικά, το σύνταγμα με την αναθεώρηση το έτος 2001, προβλέπει ότι οποιοσδήποτε εκλογικός νόμος ψηφιστεί θα ισχύει από τις μεθεπόμενες εκλογές και όχι από τις αμέσως επόμενες εκλογές. Εξαίρεση προβλέπεται, όταν ο νόμος περί εκλογών ψηφιστεί τουλάχιστον από 200 βουλευτές.

                Αυτό ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση με την έννοια ότι η εκάστοτε κυβέρνηση δεν θα μπορούσε με ασφάλεια 100% να προβλέψει ότι θα είναι στη εξουσία τις μεθεπόμενες εκλογές. Πάντως, το ζητούμενο, κυρίως από την αριστερά ήταν η καθιέρωση της απλής αναλογικής, χωρίς δώρο πρόσθετων βουλευτών (μπόνους) ή οποιοδήποτε όριο για να μπει ένα κόμμα στη βουλή.

Γενικά, στην Ελλάδα κυριάρχησε, με διάφορες παραλλαγές, το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής. Θυμάμαι μια γελοιογραφία για την πρόταση εκλογικού νόμου του Κουτσόγιωργα το έτος 1985 με τη σύντομη επεξήγηση/λεζάντα: «Κουτσοενισχυμένη, Κουτσοαναλογική». Όμως, υπάρχει και συνέχεια. Με τον εκλογικό νόμο, πάλι του Κουτσόγιωργ το έτος 1989 η Ν,Δ, με ποσοστό 46,19 δεν κατάφερε να σχηματίσει κυβέρνηση. Στις εκλογές του 1990 η Ν.Δ. με ποσοστό περίπου 47% εξασφάλισε 150 έδρες.

Με τον νόμο3231/2004 προβλεπόταν δώρο επιπλέον 40 έδρες στο πρώτο κόμμα. Ο αριθμός των επιπλέον εδρών, με πρωτοβουλία τού τότε υπουργού εσωτερικών Προκόπη Παυλόπουλου και με τον νόμο 3636/2008 ανήλθε στους 50. Παρένθεση: (Αν ίσχυε το δώρο των 40 εδρών, με τα αποτελέσματα των τελευταίων εκλογών, δεν θα σχηματιζόταν κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ).

Θυμίζω ότι το έτος 1989 ο Α. Παπανδρέου είχε κάνει πρόταση στην τότε αριστερά να ψηφίσουν την καθαρή απλή αναλογική αλλά εκείνη δεν το δέχτηκε. Ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του.

Η τωρινή αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ, αφού εκμεταλλεύτηκε, αναπόφευκτα, το δώρο των 50 εδρών στις εκλογές του Γενάρη 2015 και συνειδητά το Σεπτέμβριο του ιδίου έτους, έρχεται τώρα και προτείνει ένα σύστημα απλής αναλογικής. Για τη διατήρηση του εκλογικού νόμου και στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 συλλαμβάνεται για ανακολουθία ο ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με τις προεκλογικές υποσχέσεις. Μάλιστα, πρωτοκλασάτα στελέχη του χαρακτήριζαν αυτόν τον νόμο κάλπικο και ανήθικο.

Σχετικά, με το περιεχόμενο του νέου εκλογικού νόμου και τον χρόνο της πρότασής του, με τα όσα έχουν δει ως τώρα τα μάτια μας, δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι δεν υπάρχουν σκοπιμότητες και μεθόδευση. Αναφέρουμε μόνο ότι προτείνεται να ψηφίζουν οι δεκαεφτάρηδες αλλά όχι όσοι μετανάστευσαν στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης. Αυτοί υπολογίζονται από 400.000 έως 500.000. Τα επιχειρήματα που προβάλλονται για εξαίρεση στην παρούσα φάση είναι ανάξια για συζήτηση.

Ας δούμε, όμως, δύο βασικά σημεία του νόμου που κατατέθηκε στη βουλή. Στο νομοσχέδιο για τον εκλογικό νόμο, μεταξύ των άλλων, προβλέπεται κατάργηση επιπλέον εδρών για το πρώτο κόμμα και για τα κόμματα ως ελάχιστο όριο για είσοδο στη βουλή 3%, δηλαδή αυτό που ισχύει μέχρι τώρα.

Να έχουμε, όμως, υπόψη ότι οποιαδήποτε πρόταση σε νομοσχέδιο μπορεί να αλλάξει την ώρα της ψηφοφορίας. Έτσι, ακούμε και την άποψη από επίσημα χείλη πως το όριο του 3% μπορούμε να το συζητήσουμε. Για να είμαστε λογικοί και σοβαροί, το όριο του 3% είναι αναγκαίο, αρχικά, για εθνικούς λόγους. Αυτό μαθαίνουμε ότι το υποστήριξε και ο πρωθυπουργός. Αν σκεφτούμε ότι σε άλλα κράτη το ελάχιστο όριο είναι 5% και ότι η ύπαρξη πολλών μικρών κομμάτων δεν διευκολύνει τον σχηματισμό κυβέρνησης, τότε δεν νομίζουμε ότι θα είναι προς το συμφέρον τής διακυβέρνησης της χώρας η μείωση του ποσοστού 3%.

Παράλληλα, στις σύγχρονες κοινωνίες δεν είναι πάντα εφικτό να λειτουργεί άριστα το δημοκρατικό πολίτευμα. Στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία εφαρμοζόταν η λαϊκή κυριαρχία άμεσα, γιατί υπήρχε η δυνατότητα να συγκεντρώνονται όλοι οι πολίτες (εκκλησία του δήμου) και να αποφασίζουν. Αλλά και τότε, υπήρχαν ελαττώματα. Να σημειώσουμε, για παράδειγμα ότι στη αθηναϊκή δημοκρατία δεν ψήφιζαν οι δούλοι, οι μέτοικοι, οι μετανάστες και οι γυναίκες.

Για να μην μακρυγορούμε, δυστυχώς « το παιχνίδι» της αλλαγής του εκλογικού νόμου συνεχίζεται και θα συνεχίζεται, αν δεν παγιωθεί ένα σύστημα απλής αναλογικής που θα προβλέπεται από το σύνταγμα. Επομένως, η ολιγωρία για γενικότερη αλλαγή του συντάγματος, πρέπει να σταματήσει και να αρχίσει η διαδικασία τροποποίησής του και η επόμενη αναθεωρητική βουλή να ψηφίσει με αίσθημα εθνικής ευθύνης τις αλλαγές που θα προταθούν. Όλα τα άλλα είναι «προφάσεις εν αμαρτίαις».

(Γιώργος Κ.Καπρινιώτης , 19/7/2016).

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr