Κληροδοτήματα (Ι)

Για μια ακόμη φορά ο γνωστός φιλόλογος-συγγραφέας Σπύρος Εργολάβος, μέσα και από τις στήλες της Θεσπρωτικής, έφερε στο προσκήνιο το μέγα θέμα των ευεργετών και των κληροδοτημάτων. Είναι, πιστεύω απόλυτα,   ο πλέον αρμόδιος να μιλά και να γράφει για τα κληροδοτήματα, και ιδιαίτερα για τα Παλαιά Κληροδοτήματα Ιωαννίνων και τις Σχολικές Περιουσίες της πόλης αυτής - που προέρχονται από Κληροδοτήματα - γιατί ασχολείται με το θέμα αυτό, τουλάχιστον τριάντα (30) χρόνια. Άλλωστε, είναι επικεφαλής της Επιτροπής Αγώνα για τα Ηπειρωτικά Κληροδοτήματα.

Δυστυχώς, οι προσωπικές παρεμβάσεις του Σπύρου Εργολάβου, μέσω του τύπου, αλλά και με υπομνήματα και παραστάσεις της Επιτροπής Αγώνα προς αρμοδίους, δεν είχαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, όπως θα έπρεπε και θα γινόταν σε οποιαδήποτε ευνομούμενη χώρα. Είχαν εναποτεθεί πολλές ελπίδες για επικράτηση της νομιμότητας στο νόμο 4182/10-09-2013 (ΦΕΚ Α΄185) με τον γενικό τίτλο «Κώδικας κοινωφελών περιουσιών, σχολαζουσών κληρονομιών και λοιπές διατάξεις».

Αλλά φευ! Γι’ αυτόν τον νόμο έγραφε ο αγαπητός Σπύρος Εργολάβος: «Τέτοιος ακριβώς αντισυνταγματικός νόμος, πραγματικό έκτρωμα, αδιανόητο για μια στοιχειωδώς ευνομούμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, είναι ο 4182/2013, ο οποίος, με το άρθρο 82, διατηρεί αυτό το καθεστώς των Παλαιών Κληροδοτημάτων Ιωαννίνων. Δυστυχώς ο νόμος αυτός εκδόθηκε και δημοσιεύτηκε από τον προηγούμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας, που ήταν μάλιστα και Ηπειρώτης! (Άρθρο: «Ο νέος Πρόεδρος Δημοκρατίας και τα Ηπειρωτικά Κληροδοτήματα...»22 Απριλίου 2015. ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ).

Στο άρθρο 82, παράγρ. 1 του προαναφερθέντος νόμου αναφέρεται, μεταξύ των άλλων: «Κοινωφελή ιδρύματα που έχουν εξαιρεθεί με ειδικές διατάξεις του α.ν. 2039/1939 εξακολουθούν να εξαιρούνται του παρόντος Κώδικα και της εποπτείας της αρμόδιας αρχής αλλά υπέχουν σε κάθε περίπτωση υποχρέωση υποβολής προς έλεγχο του προϋπολογισμού και του απολογισμού τους, κατά τις διατάξεις του άρθρου 59».

Η προαναφερθείσα εξαίρεση αφορά τα Παλαιά Κληροδοτήματα των Ιωαννίνων και τις Σχολικές περιουσίες της πόλης. Και το εύλογο ερώτημα είναι: Είναι λογικό και δίκαιο, σε μια δημοκρατική χώρα, να προβλέπονται εξαιρέσεις; Επειδή προβλεπόταν μία εξαίρεση με έναν αναγκαστικό νόμο επί δικτατορίας Μεταξά, πρέπει αυτή να συνεχίζεται και επί δημοκρατίας;

Ένα άλλο μείζον ερώτημα, που ανακύπτει, είναι αν με τον ανωτέρω νόμο διασφαλίζεται η διαφάνεια και η πιστή εκτέλεση της βούλησης των διαθετών και δωρητών. Αλλά και γενικότερα, το θέμα της αξιοποίησης των κληροδοτημάτων έχει μεγάλη σημασία και για την εθνική οικονομία.

Στο Ethnos.gr διαβάζουμε:«Αναφορικά με τις σχολάζουσες κληρονομιές», αυτές αφορούν σε περιουσίες αποθανόντων οι οποίοι δεν έχουν κληρονόμους. Η διαχείριση των περιουσιών αυτών ασκείται στις περισσότερες των περιπτώσεων από δικηγόρους. Αν δεν καταστεί δυνατόν να βρεθούν οι κατά τον νόμο κληρονόμοι, τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία περνούν στο κράτος.Οι «σχολάζουσες κληρονομίες» υπολογίζονται σε 3.000, με την αξία τους να ανέρχεται σε περίπου 4 δισ. ευρώ, ενώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η αξιοποίηση των 12.000 κληροδοτημάτων θα μπορούσε να αποφέρει μακροπρόθεσμα δημοσιονομικό όφελος περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως».

Ο αγαπητός Σπύρος Εργολάβος στηρίζει ελπίδες στον τωρινό Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Ευελπιστεί ότι ο Πρόεδρος, ως πανεπιστημιακός δάσκαλος και επιφανής νομικός, θα παρέμβει ώστε να εκλείψει η παράνομη εξαίρεση για τα Παλαιά Κληροδοτήματα των Ιωαννίνων. Θα το ευχόταν αυτό, νομίζω, κάθε πολίτης αυτής της χώρας, που νοιάζεται για τη συνταγματική τάξη και για την τήρηση της βούλησης των ευεργετών. Αυτό σημαίνει, πρακτικά, ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πρέπει να πείσει τους νυν κυβερνώντες, προκειμένου να εκλείψει αυτή η αδικία. Θα το πράξει, όμως; Προσωπικά, δεν είμαι αισιόδοξος. Αλλά, ας μην προτρέχουμε. Εν αναμονή λοιπόν.

           

(29/4/2016 Γιώργος Κ.Καπρινιώτης)

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr