Je suis Charlie (Είμαι Σαρλί)

Τα 17 θύματα από τρεις  μουσουλμάνους  τζιχαντιστές στο Παρίσι, την περασμένη εβδομάδα, προκάλεσαν ένα κύμα οργής και αγανάκτησης σε όλη την υφήλιο. Το αποκορύφωμα των αντιδράσεων θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι ήταν η μεγαλειώδης διαδήλωση στο Παρίσι –αλλά και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας -  με τη συμμετοχή εκατομμυρίων Γάλλων και 50 ηγετών από όλον τον κόσμο. Το σύνθημα που κυριάρχησε γραπτά και προφορικά ήταν: Je suis CHARLIE ή  Nous sommes CHARLIE (= είμαι Σαρλί ή είμαστε Σαρλί). 

Η σατιρική εφημερίδα “CHARLIE HEBDO”  του Παρισιού είναι αυτή που πλήρωσε το μεγαλύτερο φόρο αίματος, αφού από τους 17 φονευθέντες, σε τρεις διαφορετικές επιθέσεις, οι 12 ήταν σκιτσογράφοι και συντάκτες αυτής της εφημερίδας. Το σύνθημα είμαι Σαρλί αποδεικνύει την τεράστια αλληλεγγύη που εκφράζει όλος ο κόσμος προς αυτή την εφημερίδα και κατ’ επέκταση στο δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης. Επομένως, όλες οι αντιδράσεις σε παγκόσμιο επίπεδο διατρανώνουν την πίστη στη δημοκρατία και στις ατομικές ελευθερίες του ανθρώπου.

Η φράση-σύνθημα είμαι Σαρλί, αρχικά, μας παραπέμπει στην αντίστοιχη φράση του Αμερικανού προέδρου Τζον Κένεντι1 “ich bin Berliner” (=είμαι Βερολινέζος), που εκφώνησε το έτος 1963 στο Δυτικό Βερολίνο. Αυτό ειπώθηκε για να δείξει ότι ταυτίζεται με τη δημοκρατία και με το Δυτικό Βερολίνο της τότε Δυτικής Γερμανίας, σε αντίθεση με το Ανατολικό Βερολίνο της Λαοκρατικής Δημοκρατία της Ανατολικής Γερμανίας, που ασφυκτιούσε κάτω από το ανελεύθερο καθεστώς του κομμουνισμού. Σημειώουμε ότι το 1961 οι Ανατολικοί (διάβαζε Σοβιετικοί είχαν υψώσει το τείχος του Βερολίνου. 

Από τότε, είναι αρκετές οι περιπτώσεις, που πολίτες και ηγέτες από όλον τον κόσμο  ταυτίζονται και στηρίζουν πράξεις τρομοκρατίας και ανελευθερίας. Θυμίζω, μετά την καταστροφή των δίδυμων πύργων στην Αμερική το 2002, τη φράση «είμαστε Αμερικανοί». Αλλά και άλλες, όπως «είμαστε όλοι Παλαιστίνιοι», «είμαστε όλοι Έλληνες» κ.ο.κ.

Πάντως, τα τελευταία χρόνια, φαίνεται να υπάρχει, γενικά, ένας ακήρυκτος πόλεμος ανάμεσα στη λεγόμενη Δύση και στους Μουσουλμάνους. Το γεγονός της ένοπλης επέμβασης των Αμερικανών και των συμμάχων τους σε χώρες της Ανατολής (Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη) έχει δημιουργήσει μια αντίδραση στο μουσουλμανικό κόσμο. Οι φανατικοί μουσουλμάνοι, με το όνομα τζιχαντιστές, προσπαθούν να εδραιώσουν ένα δικό τους ξεχωριστό κράτος, το μουσουλμανικό Χαλιφάτο, στα σύνορα Ιράκ, Συρίας. Σημαντικό ρόλο στο όλο εγχείρημα διαδραματίζει η θρησκεία τους, που, όπως και παλιά, κηρύσσει τον πόλεμο εναντίον των απίστων και θέλει να επιβάλλει τις δικές του αρχές.

Κατά καιρούς, έχουμε δει άτομα αυτοκτονίας να περιζώνονται εκρηκτικά και να ενσπείρουν τον θάνατο. Δεν έχει σημασία για τους φανατικούς μουσουλμάνους τζιχαντιστές αν είσαι αθώος ή όχι. Τα ζητούμενα είναι, αδιάκριτα, ο θάνατος, ο τρόμος, η εκδίκηση και η ανάδειξη των θέσεών τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Φτάσανε σε σημείο, να εκμεταλλεύονται, ακόμη και παιδιά και να τα χρησιμοποιούν ως καμικάζι.

Βέβαια, σχετικά με το μείζον θέμα της ελεύθερης έκφρασης, της ελευθεροτυπίας και της σάτιρας είναι νομίζω απαραίτητο να το δούμε κάπως πιο λογικά. Μέχρι ποιο σημείο μπορεί ο καθένας να εκφράζεται δημοσίως; Μπορούμε να επικροτούμε κάθε υπερβολή και κάθε ακρότητα; Δεν θα πρέπει να υπάρχουν κάποια όρια; Ειδικότερα, στο ζήτημα της ανεξιθρησκίας και της προσβολής της θρησκείας του άλλου, μπορούμε αβασάνιστα να εμπαίζουμε, να χλευάζουμε με χυδαίο τρόπο και να προσβάλουμε αρχηγούς θρησκειών ή τα ιερά και τα όσια του διπλανού μας; Μην ξεχνάμε ότι ζούμε σε πολυπολιτισμκή και πολυθρησκευτική κοινωνία.  

Οπωσδήποτε, όμως, σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται η εν ψυχρώ εκτέλεση ανθρώπων και μάλιστα δημοσιογράφων γιατί εξέφρασαν μια γνώμη ή γιατί δημοσίευσαν μια γελοιογραφία ή ένα σκίτσο σατιρικού περιεχομένου. Θα κλείσουμε με μία διαμαρτυρία-ερώτημα. Τι προσπαθούν να επιτύχουν οι τηλεοπτικοί σταθμοί - δεν εξαιρούνται ούτε οι δημόσιοι -  όταν προβάλλουν και ξαναπροβάλλουν σε κεντρικά δελτία ειδήσεων σκηνές εκτέλεσης. Μία φορά δεν είναι αρκετή; Δεν σκέφτονται ότι βλέπουν και παιδιά; Μήπως θέλουν να μας εξοικειώσουν με καταστάσεις   βίας/τρομοκρατίας και εκτέλεσης αθώων συνανθρώπων; Και μη χειρότερα.

Σημείωση: 1. Θυμίζω και τη φράση είμαι Ρωμαίος πολίτης (στα λατινικά η φράση θα ήταν sum civis Romanus), που επικαλέστηκε ο Απόστολος Παύλος, προκειμένου να μην δικαστεί- εννοείται σε θάνατο – από τους Ιουδαίους των Ιεροσολύμων, πράγμα που έγινε αποδεκτό.

Γιώργος Κ.Καπρινιώτης 

 

Κατασκευή - Φιλοξενία: E-base.gr